PvdA- en CDA-stemmer allebei huiselijk

'Mensen snappen de politiek niet meer. De onrust in de samenleving die er was, is er nog steeds. Gelukkig heeft de PvdA een tweede kans gekregen'', beseft het sociaal-democratisch kamerlid Frank Heemskerk. Daarom is het belangrijk dat het nieuwe kabinet een sterke samenhang en herkenbare doelen heeft, betoogt hij. De PvdA vindt dat het motto van het nieuwe kabinet 'actief burgerschap' moet zijn, vindt Heemskerk.

Om die sterke samenhang te creëren moet eerst duidelijk zijn wat de overeenkomsten tussen het CDA en de PvdA zijn. Heemskerk suggereert het onderzoeksbureau Motivaction daarom onderzoek te doen naar de achterban van zijn partij en die van de christen-democraten. Vrijwillige soberheid, hierop scoren CDA-stemmers hoger dan de PvdA-achterban. Die laatste scoort weer hoger in zijn interesse voor de multiculturele samenleving, zo bleek uit het onderzoek. Het CDA wil niet reageren op de onderzoeksresultaten.

De PvdA'er Heemskerk wil dat wel. Hij is echter minder geïnteresseerd in de verschillen. ,,We zijn getraind in de verschillen. Ik wil nu de overeenkomsten wel eens zien'', aldus de PvdA-politicus. Tot zijn genoegen is uit het onderzoek gebleken dat PvdA- en CDA-stemmers heel wat gemeen hebben. Zo zijn zowel CDA- als PvdA-kiezers lokaal zeer betrokken. Uit het onderzoek is ook gebleken dat het electoraat van beide partijen angst heeft voor verlies van sociale binding: Waar kun je je buurman nog op aanspreken? ,,Het is goed om te zien dat er overlap is in de achterban van onze partij en het CDA'', reageert Heemskerk.

Uit het onderzoek is verder gebleken dat zowel PvdA- als CDA-stemmers huiselijk georiënteerd zijn. ,,Het beeld dat we hebben van onze achterban kan belangrijk zijn voor het kabinetsbeleid. Gezinspolitiek is voor beide partijen vreselijk belangrijk,'' concludeert Heemskerk. ,,Dertigers met kinderen hebben het heel druk. Vader en moeder hebben een carrière en voeden kinderen op. Hoe krijg je dat als gezin rond? Maar belangrijker nog is de vraag hoe het kabinet voorwaarden kan scheppen om zorg en arbeid beter met elkaar te combineren.''

Heemskerk pleit voor een gedegen levensloopbeleid. ,,Dat houdt in dat persoonlijke diensten zoals kinderopvang en huishoudsters beter geregeld moeten worden. Zie maar eens een legale huishoudster te vinden. Dit soort zaken moet terugkomen in het kabinetsbeleid.''

Veel kiezers die vorig jaar op Fortuyn hebben gestemd, zijn teruggekeerd bij de PvdA. Wat gaat deze partij doen om dit deel van het electoraat te behouden? Heemskerk: ,,Dit is de laatste kans voor de PvdA. Als partij moeten we onze beloften nu waarmaken, dus minder regentesk, minder Haags. Je moet het dualisme waarmaken.''

Wat zou het motto van het nieuwe kabinet moeten zijn? Bedenk het maar: een motto dat aansluit op het kabinet en haar beleidsvoorstellen. Die ene kernachtige zin die de binding tussen twee partijen weerspiegelt en niet al eerder door een coalitie is uitgedragen. ,,Daar moet je met z'n allen tijdens een biertje over nadenken'', vindt Heemskerk.

Toch weet hij in welke hoek hij het wil zoeken. ,,Betrokken burgers, korte lijnen en snelle uitvoering.''

,,De PvdA is allang geen overheidspartij meer'', redeneert Heemskerk. ,,We zijn voorstander van modern burgerschap. Dat betekent dat de burger een aantal zaken zelf moet oplossen. Je kunt niet alles vanuit Den Haag regelen.''

Ook zijn collega en partijgenoot Jet Bussemaker denkt wat een motto betreft in die richting. Bussemaker nam deel aan de besprekingen die PvdA-voorman Wouter Bos en CDA-leider Balkenende en fractievoorzitter Maxime Verhagen hierover onlangs met elkaar voerden. Bussemaker: ,,Zowel de PvdA als het CDA wil dat de sociale samenhang wordt bevorderd en dat niet alles via de overheid en de markt geregeld wordt. We willen betrokken burgers.''