Satellietbeelden waren meestal niet nodig

AMSTERDAM - Het bewijs dat Irak nog steeds massavernietigingswapens heeft of ze in elk geval kan bouwen, heeft zich tot nu toe beperkt tot de melding dat er ultrageheime documenten zijn, verkregen op nog geheimere manieren. Maar sceptici, de Duitse bondskanselier Schröder voorop, vinden dat Bush en Blair daar niet mee kunnen wegkomen. ,,Alle informatie moet boven tafel komen', luidt Schröders herhaalde eis.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Powell doet vandaag een poging om de scepsis weg te nemen. Tijdens een presentatie zal hij laten zien dat Irak wel degelijk de VN-inspecties tegenwerkt -mét het nodige fotomateriaal, want zien is nu eenmaal geloven.

Dat spionage werkt om militaire dreiging zichtbaar te maken, werd goed duidelijk tijdens de Cuba-crisis. U2-vliegtuigen maakten daar in oktober 1962 opnamen van een raketbasis in aanbouw. De foto's lieten zien hoe de Russen lanceerinstallaties aan het bouwen en vervoeren waren, op schietafstand van de Amerikanen.

Bij de Golfoorlog in 1991 was fotomateriaal niet noodzakelijk. Het feit dat Saddam Hoessein Koeweit binnenviel, zei genoeg over zijn intenties. Wel werd driftig doorgefotografeerd om het thuisfront kapotgeschoten gebouwen en rokende bunkers te kunnen tonen.

Ook voor de anti-terreuractie annex oorlog in Afghanistan waren plaatjes niet nodig. De aanslag op het World Trade Center, snel gekoppeld aan Bin Laden, was voldoende rechtvaardiging. Wel hadden de beelden van Al-Kaidatrainingskampen een positief effect op de publieke opinie, want dat schiep meer begrip voor de militaire operatie.

Powell maakte zelf in een interview met de krant The Wallstreet Journal duidelijk nu niet met kernkoppen of kampen te komen. Het zal waarschijnlijk gaan om zaken als bulldozers die verdachte locaties schoonmaken vlak voordat er VN-inspecteurs langskomen, meldde USA Today vorige week.

Satellietfoto's worden echter niet alleen gebruikt om de wereld te alarmeren. In 1998 schoot Noord-Korea een raket af die in de Stille Oceaan terechtkwam. De Amerikaanse regering sprak van een 'nieuwe strategische dreiging in Azië'. Wetenschappers vroegen satellietfoto's op die lieten zien dat de raketavonturen van de Koreanen overschat waren. Een enkele kleine raket kon wel worden afgevuurd, maar gevaar bestond er nauwelijks.