Bush heeft ook in eigen huis lang niet iedereen overtuigd

AMSTERDAM - De 'troonrede', vanavond, biedt president Bush de gelegenheid zijn zaak tegen Irak nog eens uit te leggen aan de buitenwereld. In Europa en elders wordt veel en hard getwijfeld over de wenselijkheid van gewapend optreden tegen Irak, en over de vraag of de VS dat desnoods op eigen houtje mogen doen. Maar ook in eigen land heeft Bush nog veel zielen te winnen.

Het verzet tegen Bush' harde politiek jegens het Iraakse regime brengt geen grote massa's op de been. Vorig weekeinde trok een vredesdemonstratie in Washington niet meer dan 50000 belangstellenden. Toegegeven: die moesten een Siberische kou doorstaan, maar ook uit opiniepeilingen blijkt dat de meeste Amerikanen wel zo'n beetje achter de regering staan.

Volgens peilingen vindt ruwweg twee derde van de Amerikanen dat Saddam Hoessein militair moet worden aangepakt. Een kwart vindt dat de VS het desnoods alleen moeten doen. Iets meer dan een kwart is in dat geval tegen. Een ander kwart is hoe dan ook tegen oorlog. De precieze percentages hebben de afgelopen maanden wat geschommeld.

Bush moet gisteren blij zijn geweest met de harde conclusies van het hoofd van de VN-wapeninspecteurs, Hans Blix, gisteren. Die leek wel te hebben gespiekt op de website van het Witte Huis: daar worden vrijwel exact dezelfde bezwaren tegen Iraks obstructie van de inspecties aangevoerd als de klachten die Blix opsomde.

In intellectuele kringen woedt een levendige discussie over het onderwerp. De opiniepagina's van de leidinggevende kranten, en tijdschriften als Foreign Affairs en Foreign Policy laten een brede waaier van voor- en tegenstanders van militair ingrijpen aan het woord, en van analisten die menen dat de VS veel grotere gevaren negeert, Noord-Korea en de Palestijnse kwestie voorop.

Minister van defensie Donald Rumsfeld, die vorige week uitvoer tegen het gezeur van het 'oude Europa', heeft niet alleen in Frankrijk maar ook in de VS zelf een oproer veroorzaakt. De Washington Post publiceerde gisteren een analyse onder de kop 'Zorgen groeien over Amerikaanse behoefte aan bondgenoten'.

De krant citeert Chuck Hagel, die niet alleen senator is van Bush' Republikeinen, maar ook Vietnam-veteraan, en wiens opinie inzake veiligheidspolitiek daarom extra zwaar telt. ,,We kunnen het niet alleen'', waarschuwt Hagel. ,,Dat was de les die we hadden moeten leren van Vietnam, het grootste buitenlands-politieke debakel in onze geschiedenis.''

Uit de Democratische Partij, die in principe achter ingrijpen staan, klinken dergelijke geluiden nog sterker. Senator John Kerry, ook een Vietnam-veteraan, verweet de regering-Bush vorige week haar 'brallerige unilateralisme'. Bush en de zijnen ,,vervreemden onze oude vrienden en bondgenoten van ons, jagen potentiële vijanden in de gordijnen, en verspreiden anti-amerikanisme over de hele wereld'', betoogt Kerry.