Blix: Irak werkt wel samen, maar niet mee met de VN

NEW YORK - Irak heeft wel samengewerkt met de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties door ze toegang te verschaffen tot allerlei plaatsen, maar heeft dat inhoudelijk te weinig gedaan zodat nog steeds niet duidelijk is of het land beschikt over chemische en biologische wapens. Het ziet er vooralsnog niet naar uit dat Irak bezig is kernwapens te ontwikkelen, maar pas over enkele maanden is dat met zekerheid te zeggen.

Dat is kort gezegd de strekking van de rapportage aan de VN-Veiligheidsraad van de chefs van de VN-wapeninspecteurs in Irak, Hans Blix van Unmovic en Mohammed El Baradei van het in Wenen gevestigde Internationale Atoomenergieagentschap.

Blix zei dat Irak niet kan aantonen dat het zijn voorraden antrax, dat miltvuur kan veroorzaken, heeft vernietigd. ,,Er zijn sterke aanwijzingen dat Irak meer antrax heeft gemaakt dan het opgeeft, en dat ten minste een deel hiervan is opgeslagen na de opgegeven vernietigingsdatum. Het kan er nog steeds zijn. Dan zou het óf gevonden moeten worden en vernietigd onder toeziend oog van Unmovic, óf er zou overtuigend bewijs moeten komen dat het inderdaad in 1991 is vernietigd.'

Ook is niet duidelijk wat er met de voorraden van het zenuwgas VX is gebeurd. ,,Irak stelt dat die verloren zijn gegaan tijdens bombardementen in de Golfoorlog of dat ze unilateraal zijn vernietigd.'

Over een document dat Unmovic eind november vorig jaar van de Iraakse luchtmacht heeft gekregen zegt Blix: ,,In het document staat dat de Iraakse luchtmacht 13000 chemische bommen heeft laten vallen tussen 1983 en 1988, terwijl Irak heeft verklaard dat er 19500 bommen zijn gebruikt in deze periode. Daar bestaat dus een verschil van 6500 bommen.'

Irak heeft verder, ondanks sancties van de VN, in december 2002, 300 raketmotoren ingevoerd, die gebruikt zouden kunnen worden voor raketten die verder reiken dan honderdvijftig kilometer, hetgeen voor Irak verboden is. Ook zijn er allerlei chemicaliën ingevoerd. Blix: ,,Irak heeft de recente invoer van chemicaliën voor gebruik als brandstof, in testinstrumenten en voor controlesystemen opgegeven. (...) Duidelijk is dat die Irak illegaal zijn binnengebracht. Dus Irak, of een bedrijf in Irak, heeft de beperkingen omzeild die de verschillende resoluties opleggen.'

De inspecteurs hebben in de woning van een Iraakse wetenschapper 3000 pagina's aan documenten gevonden die handelen over de verrijking van uranium om dat geschikt te maken voor kernwapens. Irak had daar geen melding van gemaakt en het geeft aan dat Irak niet alle relevante documenten heeft vrijgegeven.

Over de toekomst van de ontwapeningsmissie zegt Blix: ,,Als Irak beweert dat er geen bewijzen zijn in de vorm van documenten, moet het op z'n minst personen, ingenieurs, wetenschappers en managers voordragen die een verklaring af kunnen leggen over hun ervaringen'. Tot nu toe weigert Irak elf wetenschappers toestemming te geven de inspecteurs in Irak of daarbuiten van informatie te voorzien.