Irak maakt consument en belegger onzeker

AMSTERDAM - De oorlogsdreiging rond Irak maakt consumenten, bedrijven en beleggers onzeker. Ze durven niet meer te kopen, niet meer te investeren en niet meer te beleggen. Het consumentenvertrouwen en de beurs dalen naar nieuwe diepten.

Aan stereotorens, gordijnen, kleding en restaurants geven consumenten de laatste maanden minder uit. Het vertrouwen in de Nederlandse economie is deze maand gedaald naar een nieuw dieptepunt, constateert het Centraal Bureau voor de Statistiek.

De loonstrookjes zijn de afgelopen weken in de brievenbus gekomen, zegt G. Buiten van het CBS. De koopbereidheid valt nog wel mee, maar uiteindelijk gaat de consument een rekensommetje maken en telt het bedrag dat er is te besteden. En dat valt tegen.

,,Onze omzet is met de helft teruggelopen'', zegt M.Humer, eigenaar van kledingboetiek Juliette pour Romeo in Amsterdam. ,,De laatste twee maanden komen er minder klanten in de winkel en ze geven ook minder uit.'' Zijn winkel verkoopt duurdere dameskleding. De oorzaak ligt volgens hem in de bezuinigingen die het kabinet in het najaar aankondigde. ,,Wat wil je'', zegt Humer. ,,Het kabinet kondigt aan 10 miljard te gaan bezuinigen. Dan houdt de consument de hand op de knip.''

Hij heeft zijn personeel gevraagd om minder uren te gaan werken. ,,Ik wil het leed zo eerlijk mogelijk verdelen. Als dit aanhoudt moeten er misschien mensen uit, maar zover is het gelukkig nog niet.''

De koersen op de Amsterdamse beurs daalden gisteren verder, voor de tiende dag op rij. De belangrijkste graadmeter, de AEX-index, verloor bijna vier procent en sloot op ruim 284 punten. Dat is het laagste niveau sinds 19 december 1996. In New York zakte gisteravond de Dow-Jonesindex met een verlies van 1,7 procent door de 8000-puntengrens heen.

Beleggers houden hun hart vast voor de Amerikaanse reactie op het rapport van de VN-wapeninspecteurs in Irak. Zolang de oorlogsdreiging in de lucht hangt, stellen ondernemers investeringen uit en zijn consumenten voorzichtig met grote aankopen. Bij een snelle Amerikaanse overwinning blijft de situatie onzeker: de oorlog tegen het terrorisme gaat door. De vrees is echter dat het in Irak deze keer zal uitdraaien op een lang en slepend conflict, zoals in Vietnam. Dat brengt de dollar onder zware druk. Buitenlandse investeerders trekken hun geld al terug uit de Verenigde Staten. De euro steeg gisteren even naar 1,09 dollar maar zakte daarna weer iets weg. Een zwakke dollar drukt de resultaten van Nederlandse bedrijven met grote belangen in de VS, zoals Ahold en ABN Amro.