Moderne manieren

Beste Beatrijs,

Als single, fulltime werkende moeder van een 16-jarige dochter loop ik behoorlijk hard aan tegen haar gebrek aan bereidheid tot zelfs de minste vorm van medewerking in ons huiselijk leven. Haar plezier en vriendjes staan bovenaan en die moeder, die zeurt over hygiëne, opruimen, huisregels en eigen privacy, kan gevoeglijk de pot op.

Ik heb in mijn opvoeding (kom zelf uit een groot gezin waar iedereen een handje meehielp) altijd de nadruk gelegd op 'iets voor een ander over hebben' en spontaan meehelpen, daar waar je kunt. Het lijkt in een bodemloos gat gevallen te zijn, hoewel ik wel van anderen hoor dat men mijn kind lief en aardig vindt. Hoe krijg ik haar zover dat we zonder al te veel strijd in één huis kunnen wonen? Overigens heb ik al veel dingen geprobeerd: gesprekken, van prijzen tot straffen, regels, contractjes, enzovoort. Wachten tot het over gaat kan natuurlijk, maar de twee jaar die we nog samen te gaan hebben wil ik graag ook prettig leven.

Moeder van een hotelgast

Beste Moeder van,

Een alleenstaande moeder met een zestienjarig kind heeft nauwelijks nog gezag, want de sancties ontbreken. Het zal u waarschijnlijk niet lukken om haar te verbieden uit te gaan, en ze zal wel een of ander bijbaantje hebben, waardoor zakgeld inhouden ook geen effect heeft.

U heeft in uw opvoeding de nadruk gelegd op spontaan meehelpen en iets voor een ander overhebben. Ik denk dat dit een verkeerde benadering is, want meehelpen is geen kwestie van altruïsme en al helemaal niet van spontaniteit. Van tieners kun je niet verwachten dat ze uit zichzelf iets gaan opruimen. Ze struikelen over een stapel oude kranten en het komt eenvoudig niet in ze op dat ze die naar de oud-papierbak kunnen dragen. Meehelpen in het huishouden doet een kind niet uit nobelheid, maar omdat het bij de plichten hoort.

Het wordt tijd dat u uw dochter beschouwt als een min of meer volwassen huisgenoot en niet meer als een kind dat moet worden opgevoed. Die opvoeding is klaar en kennelijk gelukt, als u zegt dat anderen geen klachten hebben.

Huisgenoten hebben verplichtingen tegenover elkaar. Uw dochter is te oud om zich te laten verzorgen - ze zal dus moeten meewerken. Maak een lijst van wekelijkse activiteiten en vraag aan uw dochter om een schema op te stellen wie wanneer wat doet. De ene dag doet zij boodschappen en kookt, de andere dag u. Op maandag moet zij stofzuigen, op donderdag doet u het. Idem met kleren wassen. Als zij het schema zelf maakt, zal ze eerder geneigd zijn zich eraan te houden dan wanneer u het doet. Belangrijk is dat u ophoudt met zeuren over 'dat ze nooit iets uit zichzelf doet'. Als uw dochter zich aan het schema houdt, is dat al heel wat. Spring nooit voor haar in, wanneer ze in gebreke blijft. Als ze de was niet heeft gedaan, wast u, wanneer het uw beurt is, alleen uw eigen spullen. Als ze niet gekookt heeft, kookt u alleen voor uzelf. Haar eigen kamer betreedt u nooit meer, behalve om haar elders in huis slingerende rotzooi erin te deponeren.

Het is in het begin even doorbijten, maar uw dochter zal op den duur de redelijkheid van deze opzet wel inzien en aan het nieuwe regime wennen. Je moet met z'n tweeën op een normale manier een huishouden kunnen voeren. Het kan niet de bedoeling zijn dat de een voor alles opdraait en de ander doet waar ze zin in heeft - dat zal ook uw dochter toegeven.

Beste Beatrijs,

Een paar keer per jaar komen er logés bij ons in Brabant langs voor een lang weekend. In onze auto vervoeren we ze dan, uiteraard gratis, naar wandelgebieden of bezienswaardigheden (die wij allang kennen) en naar het station. Als wij bij hen in Amsterdam logeren en we willen (twee personen) naar de binnenstad, dan moeten we zelf een tramkaart kopen. Ook als ze meegaan. Is dat, zelfs boven de Moerdijk, niet een beetje vreemd?

Altijd de klos

Beste Altijd de klos,

Een logeerpartij moet zowel voor bezoekers als ontvangers iets leuks zijn, waar je je op verheugt. Vanzelfsprekend dragen gastheer/vrouw het leeuwendeel van de kosten; bij een tegenbezoek ligt dat andersom, dus zo blijven de investeringen in balans. Het feit dat u zich opwindt over wie de strippenkaart moet betalen (in het totaal-plaatje een marginale kostenpost) betekent volgens mij dat u niet genoeg plezier aan deze logeerpartijtjes beleeft. Schakel over op dagtripjes!

Beste Beatrijs,

Het is in mijn omgeving bijna een verplichting om, als je bij iemand gaat eten, een bloemetje of cadeautje mee te nemen voor de gastvrouw/heer. Doordat het zo obligaat is, verliest dit gebaar in mijn beleving iedere zeggingskracht. Ik vind het leuk als iemand mij iets geeft als uitdrukking van een gevoel, niet omdat het nu eenmaal zo hoort. Het lijkt dan meer op een 'tegenprestatie' dan op een leuke geste. Ik doe het zelf niet meer, als ik mensen een beetje goed ken, en ik vind het prettig als mensen niks meebrengen als ze bij me komen eten. Is dat erg onbeleefd?

Cadeautjesmoe

Beste Cadeautjesmoe,

U maakt onderscheid tussen het cadeau als uitdrukking van een gevoel en het cadeau omdat het zo hoort. Deze twee verschijningsvormen liggen echter dichter bij elkaar dan u denkt. Belt u weleens op een doordeweekse avond zomaar bij een goede vriend aan met een mooi, duur cadeau onder uw arm om op die manier uw warme gevoelens te uiten? Nee, dat komt niet in uw hoofd op en uw vriend zou ook vreemd opkijken. U wacht op een geschikt moment, zijn verjaardag of een andere feestelijke gelegenheid. Tegelijk is het op zo'n feestje min of meer verplicht om met een cadeau aan te komen zetten. Hoeveel gevoel u ook in het cadeautje legt, het gebaar zelf blijft obligaat. Elk geschenk vraagt om een tegenprestatie of is er zelf een. De conventie om een aardigheidje mee te nemen voor mensen bij wie u gaat eten is even lastig te doorbreken als de gewoonte van het verjaardagscadeautje. U kunt in uw vriendenkring gaan lobbyen om deze in uw ogen overbodige conventie af te schaffen, maar waarom zou u? Het is toch geen ramp om een fles wijn, een doosje bonbons of een bos bloemen (de traditionele attenties in geval van komen eten) joyeus te aanvaarden? Het kost ook geen enkele moeite om zoiets voor een ander aan te schaffen. Het is daarentegen onvergeeflijk om te zeggen: ,,Wat hadden we nou afgesproken?'' als er ondanks uw anti-propaganda toch weer een vriend zijn opwachting maakt mét een bosje slappe tulpen.