De kiezer wil een kabinet van CDA en PvdA

NRC Handelsblad

De Telegraaf

(...) Door de uitslag moet het CDA nu wel eerst met de PvdA praten over de vorming van een coalitie. Het is zeer de vraag of de PvdA als partij daar rijp voor is. De kans dat die twee samen een stabiel kabinet met een degelijk financieel beleid kunnen vormen, lijkt vooralsnog niet groot.

Wouter Bos en zijn partij moeten zich daarbij realiseren dat er ondanks alle winst in de Kamer een centrum-rechtse meerderheid is, die een alternatief kan zijn als de PvdA te veel aan linkse stokpaardjes vasthoudt.

De Volkskrant

Onder Wouter Bos heeft de Partij van de Arbeid een wederopstanding beleefd die niemand een maand geleden nog voor mogelijk had gehouden. Lang zal de euforie niet duren, want een onwillig CDA zal zijn huid tijdens de komende kabinetsformatie zo duur mogelijk verkopen. De verkiezingsuitslag wijst ondubbelzinnig in de richting van een kabinet van CDA en PvdA. De verrassende winnaar kan niet buiten de regering worden gehouden: dat zou een grove belediging van de kiezer zijn. (...) Wouter Bos zal overigens al zijn charme, bescheidenheid en soepelheid nodig hebben om de formatiebesprekingen met het CDA tot een goed einde te brengen. Om die reden ligt het voor de hand dat twee informateurs worden benoemd één van de PvdA en één van het CDA. (...)

Het Parool

Het ligt het meest voor de hand dat CDA en PvdA proberen een kabinet tot stand te brengen. Dat zal nog niet eenvoudig zijn, gezien de verschillen op bijvoorbeeld het vlak van de zorg, de Melkertbanen en de staatsschuld. De verhouding tussen de twee partijen is onder druk gekomen door de nadrukkelijke voorkeur die Balkenende steeds heeft uitgesproken voor de VVD. Toch zal hij nu met Bos om de tafel moeten zitten. Hij kan wel blijven herhalen dat hij het liefst regeert met de liberalen, de kiezers willen iets anders. Balkenende heeft ook steeds betoogd dat een tweepartijencoalitie de beste garantie is voor een stabiel bestuur. Dan is het niet geloofwaardig nu toch een driepartijenkabinet na te streven. Daar komt bij dat VVD-leider Zalm in de oppositie wil, nu de kiezers hem nauwelijks hebben beloond. Balkenende moet de zaak niet nodeloos vertragen en recht doen aan de uitslag.

Algemeen Dagblad

(...) De uitkomst van deze verkiezingen laat glashelder zien dat twee grote partijen in het midden, de PvdA en het CDA, zijn aangewezen het land de komende jaren te besturen. De kiezers willen een einde maken aan de scherpslijperij en de ruzies die de politieke verhoudingen het voorbije jaar in belangrijke mate hebben gekenmerkt. (...)

Hoewel de verschillen beslist overbrugbaar zijn, zal de vorming van een kabinet van CDA en PvdA niet eenvoudig zijn. Traditioneel heerst er tussen beide partijen sterke animositeit, zoals de lijsttrekker van het CDA in de campagne moeilijk kon verbloemen. Maar het is geen tijd om onnodige belemmeringen op te werpen. Balkenende stelde dat politici op beslissende momenten hun verantwoordelijkheid moeten nemen, zoals hij dat in de moeilijke omstandigheden van een jaar geleden deed. Dat kan hij nu opnieuw doen.