Pronk: Bos kandidaat-premier

DEN HAAG - PvdA-politicus Jan Pronk wil dat lijsttrekker Wouter Bos zich alsnog kandidaat stelt voor het premierschap als de PvdA bij de verkiezingen de grootste partij wordt. Bos zelf wil dat niet.

Oud-minister Pronk meent dat de PvdA-lijsttrekker terug kan komen van die weigering zonder zijn geloofwaardigheid te verliezen. De onverwachts sterke opkomst van de PvdA in de peilingen hebben de omstandigheden veranderd, zei Pronk in het tv-programma Nederland kiest.

Bos herhaalde gisteravond dat hij in de Tweede Kamer wil blijven, ook als de PvdA als grootste uit de stembusstrijd komt en kan gaan regeren. Hij wil als ,,politiek leider'' vorm geven aan de vernieuwing van de PvdA en dat kan volgens hem beter als fractievoorzitter dan als premier. Bos zei dat in het programma Het elfde uur.

In dat programma verweten de lijsttrekkers Balkenende (CDA) en Zalm (VVD) Bos gisteren, dat de PvdA werkgevers en werknemers veel meer belooft dan zij waar kan maken in haar pogingen hen tot loonmatiging te bewegen. Balkenende en Zalm erkenden dat de PvdA in het eigen verkiezingsprogramma zo'n twee miljard euro vrijspeelt door de onroerendzaakbelasting (ozb) intact te houden. Het CDA wil dat overigens ook. Maar daar staan bij de PvdA weer lastenverzwaringen tegenover, zoals de invoering van een ecotaks voor grotere bedrijven. Per saldo gaan de belastingen in de PvdA-plannen eerder omhoog dan omlaag en dat is slecht voor de economie en de werkgelegenheid, aldus Zalm.

Bos verweet zijn tegenstrevers opnieuw dat zij zeggen te streven naar de broodnodige loonmatiging, maar in ruil daarvoor de sociale partners in feite niets te bieden hebben. Hij viel ook hun voorstel aan om mensen die hun hypotheek hebben afgelost, geen eigenwoningforfait (de fiscale bijtelling voor het eigen huis) meer te laten betalen. Daar zouden ook hogere inkomens onnodig van profiteren. Volgens Balkenende en Zalm gaat het juist om een 'sociale maatregel', omdat vooral ouderen ermee geholpen zijn.

De beide coalitiepartners, die graag met elkaar verder willen na 22 januari, gebruikten het vierde tv-debat vooral om één front te vormen tegen Bos en elkaar te prijzen. Zo benadrukten zij dat hun partijen het op het gebied van de veiligheid meestal met elkaar eens zijn.

Bos wierpen zij voor de voeten dat hij door de omvorming van het ziektekostenstelsel uit te willen stellen, de bureaucratie in de zorg in stand houdt. Daardoor zou hij de beloofde bezuinigingen op dat vlak nooit kunnen halen.