Halsema is overal, maar effect blijft uit

DEN HAAG - Het is tijd voor een nieuw gezicht bij GroenLinks, zo beargumenteerde lijsttrekker Paul Rosenmöller zijn plotselinge vertrek half november. De 36-jarige Femke Halsema, nummer 2 op de lijst, leek perfect in dat profiel te passen. Maar het succes van GroenLinks met een jonge, vrouwelijke lijsttrekker blijft tijdens deze campagne uit. De partij verliest juist zetels in de peilingen.

Aan de inzet van Halsema ligt het niet. De afgelopen week ging er geen dag voorbij of ze was op radio en tv te zien. Van spelletjesprogramma's tot serieuze debatten, de lijsttrekker laat geen kans voorbijgaan om zichzelf aan de kiezer te presenteren. En voor wie dat allemaal ontgaat, heeft de partij een speciaal verkiezingskrantje gemaakt dat deze week huis aan huis wordt verspreid. Op de voorpagina prijkt een foto van Halsema, die als een soort Mona Lisa rustig een boek leest. Het beeld blijft hangen, dat in de politieke hectiek van het moment GroenLinks een baken van rust en stabiliteit wil uitstralen.

De opvattingen van GroenLinks zijn ook niet veranderd. GroenLinks gaat doelbewust niet mee in de politieke hype om de veiligheid van burgers vooral te willen verbeteren door meer politie, hardere straffen, camera's op straat of een identificatieplicht vanaf 12 jaar. De partijleider keert zich tegen de druk van de rechtse partijen om Nederland te veranderen in een soort 'politiestaat'. GroenLinks benadrukt juist de noodzaak van meer preventie.

Halsema neemt ook uitdrukkelijk afstand van de wens van LPF, VVD en CDA om de immigratie en het aantal vreemdelingen te verminderen. Volgens GroenLinks moet eerst maar eens de integratie van allochtonen worden bevorderd met extra geld. De partij is verder tegen de verdubbeling van de ziekenfondspremie en de bezuinigingen op de Melkertbanen en de natuur. GroenLinks is het kortom oneens met bijna alle punten van het beleid dat het kabinet-Balkenende voert. De partij profileert zich als 'sociaal, ethisch en groen'.

Halsema is echter de eerste om te erkennen dat de genuanceerde, maar ook uiterst bekende boodschap van GroenLinks, in het huidige maatschappelijke klimaat misschien niet zo populair is. Maar dat vindt ze niet erg, omdat de politiek nu eenmaal per definitie geen 'makkelijke' oplossingen voor problemen heeft. Ze wil ook niet meedoen aan de 'verruwing' in de politiek. Ze wil niet ,,hanig en macho zijn, agressieve taal uitslaan en makkelijk inspelen op de onzekerheden van burgers''.

Maar misschien voert Halsema haar weerzin tegen het huidige politieke en maatschappelijke klimaat iets te ver door. Want in de radio- en tv-debatten met andere lijsttrekkers, is ze nog niet in staat om, zoals haar voorganger Rosenmöller dat kon, met een morele inbreng het debat te beheersen. Aan gebrek aan ervaring kan dat niet liggen. In de Tweede Kamer wordt ze als debater juist geprezen. Halsema is evenals Rosenmöller overtuigd van het eigen gelijk, maar zij brengt dat toch vooral op docerende toon over. Daardoor blijft ze in de grote lijsttrekkersdebatten onzichtbaar.

GroenLinks moet aan de ene kant terrein prijsgeven aan de Socialistische Partij, met de scherpe en ervaren debater Marijnissen. En aan de andere kant aan de nieuwe, leergierige PvdA-lijsttrekker Wouter Bos. Marijnissen en Bos weten een toon te treffen die aanslaat en kunnen zichzelf ook op de voorgrond dringen.

Halsema heeft daar veel meer moeite mee. Ze is ook te beleefd om haar opponenten te onderbreken en zelf het woord te nemen. Misschien dat programma-maker Henk Spaan haar daarom bij het programma 'Netwerk' voorstelde de aandacht wat meer naar zich toe te trekken door 'wat meer te gaan flirten met de andere lijsttrekkers'.