Romme toont zich weer geweldenaar

HEERENVEEN - De wijze waarop Gianni Romme gistermiddag op de afsluitende tien kilometer een uitroepteken plaatste achter zijn Europese titel was tekenend voor zijn beleving van de sport. ,,Ik had ook lekker amicaal rond kunnen gaan rijden. Zo zit ik niet in elkaar.'' En dus boekte de 29-jarige Brabander zijn derde afstandszege, opnieuw veel beter dan de rest.

Romme had geen zin in een 'laffe race'. Als hij zich goed voelt, zit er geen rem op. Dat wil hij de hele wereld laten zien hoe hard hij kan schaatsen. Tijdens het EK moest hij het antwoord schuldig blijven op de vraag of hij eigenlijk ooit was verslagen als hij in deze bloedvorm was. Hij kon het zich niet herinneren. Toen Jochem Uytdehaage vorig jaar op alle fronten de macht greep, sukkelde Romme onder Peter Mueller. Wellicht komt het op het WK volgende maand nog tot zo'n duel.

Romme blijft een kwetsbare geweldenaar. In zijn hele carrière balanceert hij op een smal koord. Extreme hoogtepunten wisselt hij al jarenlang af met peilloos diepe dalen. In Nagano in 1998 leek hij van een andere planeet te komen, maar op het EK van een jaar later werd hij in Thialf uitgefloten en beschimpt. Hij kreeg stuivers naar zijn hoofd, dat hij huilend op een bankje in zijn handen hield. Hij werd toen vijftiende. Een jaar later werd hij met zulk groot machtsvertoon wereldkampioen in Milwaukee, dat hij in staat werd geacht de grote allroundtoernooien nog jaren te overheersen. Onder Mueller ging het daarna allengs minder.

,,Ik hoop dat ik een man van pieken en dalen zal blijven. Ik heb liever af en toe prachtige hoogtepunten met het risico dat ik daarna weer helemaal in elkaar donder, dan dat ik altijd tegen de top aanhang. Als je in een wak zit, kun je je altijd vasthouden aan dit soort pieken. Die heb je nodig om te kunnen vechten.''

Zijn trainer Jac Orie vreest dat de wisselvalligheid bij hem zal blijven horen. Romme is een ruwe diamant, bij wie het eeuwig zoeken blijft naar de balans tussen zijn schier onbegrensde fysieke vermogens en zijn labiliteit. Orie: ,,Topsporters zijn gecompliceerd, maar Gianni zeker. Hij denkt veel over schaatsen na.''

In het voorseizoen werd hij nog bevangen door twijfel. Eind november was hij op zijn eigen tien kilometer niet vooruit te branden in de wereldbekerwedstrijd van Heerenveen (negende). Op het trainingskamp in Erfurt vroeg hij daarna aan Orie of hij een programma kreeg waarin hij twee weken kon 'buffelen'.

De masochist uit Made wilde zichzelf straffen. Hij moest weer leren de pijn te accepteren. Terwijl zijn teamgenoten op het ijs cirkelden, beulde hij zichzelf af op het middenterrein. Hij werkte programma's af van veertig minuten waarbij hij constant kikkersprongen met zijwaartse sprongen afwerkte. Orie hield hem scherp in de gaten.

Romme: ,,Jac zou ingrijpen als ik zou verzwakken. Alleen verbaasde hij zich erover dat mijn sprongen na anderhalve week buffelen explosief bleven.'' Orie voorkwam dat Romme zich over de kling zou jagen, zoals hij onder Mueller te vaak had gedaan. Opvallend was dat hij in december voor het eerst sinds jaren niet ziek werd.

Academicus Orie benadert hem nuchter en analytisch. De houding waarmee hij bij de kruising op het ijs staat, vaak met de armen over elkaar, verraadt dat al. De relativerende aanpak, in goede en slechte tijden, werkt heilzaam voor alle rijders in het nog sponsorloze collectief. Romme: ,,Een sporter is kritisch op zichzelf. Ik ben geneigd mijn eigen fouten uit te vergroten. Na mijn matige 500 meter vrijdag kwam Jac naar me toe. 'Niet panikeren hè, niks aan het handje'. Dat heb ik op zo'n moment nodig.''

Na zijn ouderwets sterke vijf kilometer legde hij zaterdag op de 1500 meter het fundament voor de titel. Voor de tien kilometer was feitelijk alleen nog de strijd om het zilver interessant. Mark Tuitert, een 22-jarige met heel veel potentie, verloor dat gevecht uiteindelijk van de man die voor het publiek stiekem de ware held van het toernooi was.

Rintje Ritsma, 32 jaar, al zo vaak afgeschreven, werd toch weer tweede. ,,Ik ben hier heel blij mee. Romme was een maatje te groot'', zei Ritsma, die tevreden vaststelde dat het WK volgende maand op zwaar ijs wordt verreden. Het is in zijn voordeel. En de Fries heeft bewezen altijd te kunnen pieken op grote toernooien. Bij Romme blijft dat op voorhand een boeiende vraag.