'Het beleid maakt mensen letterlijk gek'

In de campagne was de vraag wie de eer voor de vreemdelingenwet mocht opeisen. De negatieve effecten kun je bestuderen bij de Haagse vluchtelingenorganisatie Prime.

DEN HAAG - ,,Ze vieren hun feestje over de teruglopende aantallen asielzoekers, maar de werkelijkheid laten ze niet zien'', zegt Ahmed Pouri van de vluchtelingenorganisatie Prime.

Pouri heeft nog twee uur om te stemmen en dubt. Een Joegoslaaf onderbreekt zijn politieke bespiegeling met een rauwe tirade tegen de LPF. Hij is doorgedraaid. Pouri: ,,Dat krijgen we hier steeds meer. Het beleid maakt mensen letterlijk gek. Iemand was opgenomen in Parnassia (een instelling voor geestelijke gezondheidszorg, red.). Toen hij daar mensen met een mes aanviel, hebben ze hem eruit gegooid, zodat hij weer bij ons terechtkwam.''

Gisteren heeft een Soedanees een ruit bij Prime vernield. Een paar weken geleden stormden agenten in kogelvrije vesten het oude missiegebouw binnen, dat aan Prime onderdak biedt. Een dakloze Somaliër belde dat hij mensen gegijzeld hield bij

Prime en dat hij hen zou doodschieten als hij niet een heleboel euro's kreeg. Pouri is van Iraanse komaf. Vroeger maakte hij zich wel eens zorgen over Iraanse geheime agenten maar nu zegt hij: ,,De kans dat een van die doorgedraaide mensen ons iets aandoet is veel groter. Dit loopt een keer hopeloos mis.''

Sinds de verscherping van het asielbeleid is Prime een van de weinige, zwaar overbelaste reddingsboeien voor mensen die uit de opvang zijn gegooid. Zoals de agressieve Egyptenaar, die een bed bezethoudt op een adres voor noodopvang. Hij wil daar blijven, maar een transseksueel uit Azerbeidzjan komt meer in aanmerking. Hoe krijgt Prime de sleutel van de Egyptenaar zonder dat die rampen gaat aanrichten?

Petra Schultz houdt zich vooral met vrouwen bezig. ,,Het hele circuit is verhard door de grote aantallen'', zegt ze. ,,Vroeger was de reactie bij hulpverleners: er staat een mens op straat! Nu zeggen ze: mannen kunnen zichzelf wel redden.'' Voelt ze bij zichzelf ook die verharding? ,,De eerste die je op straat ziet zwerven voelt anders dan de duizendste'', zegt ze. Ze merkte dat mensen die echt geen kant meer op kunnen, zich anders gedragen dan anderen, die nog een openingetje zien. Ze ziet het aan de manier waarop ze eten. Elke maand organiseert ze een maaltijd voor vluchtelingenvrouwen. Het eten staat niet voorop, de maaltijd is vooral bedoeld om een netwerk te onderhouden en ook praten ze over acties. Maar er zijn vrouwen bij, die meteen hun eigen maag volproppen en die van hun kinderen. Dat zijn de acute noodgevallen.

Op de ochtend na de verkiezingen houdt Schultz spreekuur. De Egyptenaar heeft inderdaad de boel kort en klein geslagen, niet bij Prime maar bij de noodopvang. Bij de overige bewoners, vrouwen uit Srebrenica, zijn door dat geweld weer alle trauma's bovengekomen. Transseksuele Gabriella uit Azerbeidzjan is niet eens onverdeeld blij met de moeizaam veroverde slaapplaats.

De nacht heeft ze doorgebracht in een shoarmazaak. Ze laat tijdens het spreekuur mooie foto's zien, waarop ze in vrouwenkleren is gehuld. Daarna haalt ze een pasje te voorschijn van het oude Rode Leger, met haar foto in uniform uit de tijd dat ze nog geen Gabriella heette. Het leven in Azerbeidzjan werd ondraaglijk toen de politie haar begon af te persen en haar verkrachtte.

Ze draagt in haar genen de multicultuur van Azerbeidzjan mee, moeder een Assyrische christen, vader een moslim met ook een Joodse achtergrond en vooral een harde communist. Haar familie wil niets meer van haar weten en nu heeft ze van de moeder van de kinderen gehoord dat die op school gepest worden, nadat daar bekend is geworden wat er met hun vader is gebeurd. ,,Die vrouwen uit Srebrenica zullen me misschien ook uitlachen'', zucht ze.