Schröder duikt achter brede schouders Chirac

Het 'nee' van de Duitse bondskanselier Schröder tegen een Irak-oorlog klinkt steeds harder. Maar om isolement te voorkomen, dook hij deze week achter de brede schouders van Frankrijks president Chirac.

BERLIJN - Het gaat erom spannen: zal de Duitse regering haar verzet tegen oorlog volhouden als de wapeninspecteurs volgende week komen melden wat zij in Irak hebben aangetroffen? Sinds 1 januari is Duitsland tijdelijk lid van de VN-Veiligheidsraad, vanaf volgende week zaterdag zelfs een maand de voorzitter. De kans bestaat dat in die maand de Veiligheidsraad moet stemmen over een resolutie die een aanval op Irak rechtvaardigt.

Deze week kondigde bondskanselier Schröder aan in zo'n geval niet voor te zullen stemmen. Had hij sinds zijn verkiezingscampagne in augustus en september al gezegd dat onder zijn leiding Duitsland niet mee zal doen aan een oorlog tegen Irak, door nu ook steun aan een VN-resolutie uit te sluiten, scherpte Schröder zijn verzet tegen oorlog verder aan.

Ook als de wapeninspecteurs volgende week melden dat Irak massavernietigingswapens verborgen houdt, is Duitsland dus niet in voor een aanval. Schröder deed deze uitspraak niet geheel toevallig in Goslar, tijdens een bijeenkomst in verband met de deelstaatverkiezingen in Nedersaksen van 2 februari. Schröder weet dat een overweldigende meerderheid van de Duitse bevolking tegen oorlog is.

Zijn probleem is nu -een klassiek dilemma van buitenlands beleid- dat aan de ene kant de burgers zulke heldere taal waarderen, maar dat aan de andere kant in de internationale arena degene die tactvol is meer bereikt. De Fransen bijvoorbeeld, evenmin enthousiast over een aanval op Irak, houden de optie open dat zij desnoods toch instemmen. Daardoor hebben zij invloed.

Voor het eerst vergaderden gisteren in Berlijn gezamenlijk de Franse en Duitse parlementsleden die over buitenlands beleid gaan. Zij spraken vrijwel alleen over Irak, en de posities van beide parlementen bleken nagenoeg gelijk. Maar er is één verschil, zei de voorzitter van de Franse parlementscommissie, oud-premier Balladur, na afloop sarcastisch: ,,Duitsland vindt het nodig iets preciezer te zijn''.

De voorzitter van de Duitse parlementscommissie voor buitenlands beleid, oud-minister van defensie Rühe (CDU), voegde daaraan toe de Franse positie ,,verstandiger'' te vinden dan die van de regering-Schröder: ,,Door nu al 'nee' te zeggen, nemen we de druk weg van degenen die hoe dan ook willen ingrijpen, en we nemen ook druk weg van Irak.''

Juist nu beide landen gaan proberen meer tijd te winnen voor de VN-wapeninspecteurs, is het de vraag of de Duitse afwijzing van oorlog onder alle omstandigheden verstandig is. Rühe: ,,De wapeninspecteurs kunnen alleen hun werk doen als er militaire druk is op Irak.''

Maar zolang er niet echt ja of nee gestemd hoeft te worden over de oorlog, kan Schröder de aandacht afleiden van het essentiële verschil in aanpak tussen hem en Chirac. Zo greep Schröder de feestelijkheden ter ere van het veertigjarige vriendschapsverdrag met Frankrijk deze week aan om te benadrukken op één lijn met Parijs te zitten. Chirac speelde het spel graag mee. Na alle plechtige woorden die woensdag in Versailles al aan de onderlinge vriendschap waren gewijd, spraken Chirac en Schröder gisteren, tijdens de voortzetting van de festiviteiten in Berlijn, zelfs van een ,,gemeenschappelijk buitenlands beleid''.