Oranje-trio halverwege superieur aan Russen

Drie Nederlanders met verschillende achtergronden heersen in Heerenveen. Leider Tuitert zoekt revanche voor mislukte jaren; Romme streeft naar zijn eerste 'normale' EK en zesvoudig kampioen Ritsma wil maar niet worden afgeschreven. Daar kunnen de Russen niet tegenop.

HEERENVEEN - Slechts driemaal gaf de Nederlandse ploeg de afgelopen twee decennia de Europese titel uit handen. Het bruisende schaatsfeest in het bijna failliete Thialf voltrekt zich volgens die voorspelbare traditie, met drie Oranje-rijders superieur bovenaan in het tussenklassement.

,,Wij zijn nu eenmaal de drie beste allrounders'', is de conclusie van leider Mark Tuitert. De rijder uit Holten is met die klassering na de 500 en 5000 meter net zo ver als twee jaar geleden in Baselga di Piné, waar hij vervolgens de tweede dag op de 1500 meter struikelde over een blokje en vooral zijn eigen gretigheid.

In hoeverre hij daadwerkelijk heeft geleerd van die ervaring is nog niet duidelijk. De Holtenaar, die terug is van een lange periode van tegenslagen, reed zeker geen foutloze vijf kilometer, waarop hij tegen de ervaren Zygmunt driemaal op de kruising in de problemen kwam. De laatste keer zette hij zelfs in kansloze positie extra aan, in een poging voor zijn tegenstander te kunnen kruisen.

Niet alleen verspeelde hij daarbij het ritme en de energie die hij had moeten aanwenden om het nu akelig kleine gaatje met Gianni Romme te vergroten. Ook kroop hij door het oog van de naald, daar diskwalificatie niet onlogisch was geweest. Maar Tuitert sprak vooral van een onsportieve actie van zijn tegenstander, die te snel naar zijn eigen baan zou zijn gegaan. ,,In het schaatsen bestaat een zekere sportiviteit om dit soort zaken samen op te lossen.''

Het was met name Gianni Romme die met een ouderwetse vijf kilometer ver uittorende boven het veld. Het verloren terrein dat hij op de 500 meter ten opzichte van Tuitert had opgelopen, kon hij er net niet mee wegpoetsen. Maar hij maakte de vrees van Rintje Ritsma, die vóór alle andere favorieten reed, wel werkelijkheid.

Een gedegen 1500 meter vandaag moet voor Romme voldoende zijn om zijn eerste Europese titel aan zijn palmares toe te voegen. Dat zou in dubbel opzicht een primeur zijn, ,,want ik heb van mijn leven nog geen EK normaal kunnen rijden.''

,,Als ik logisch redeneer, wordt het heel moeilijk tegen Gianni'', zegt de al twijfelende Tuitert. En zelfs de weer helemaal opgeveerde Rintje Ritsma blijft met zijn derde plaats voor hem een gevaarlijke concurrent. Ooit sloeg snelheidsduivel Ritsma drie maal over de kop met zijn auto. Dat zei hij verre te prefereren boven de val die hij donderdag in de training maakte. Even speelde zelfs de mogelijkheid van afzeggen voor het EK door zijn hoofd.

Maar afgezien van een reusachtig ei op de rechterelleboog, een onrustige nacht en een enigszins stijve nek viel de schade van 'de hardste val' uit zijn loopbaan gisteren mee.

Het stond althans niet het voornemen in de weg om voor de zoveelste maal duidelijk te maken dat de Beer uit Lemmer nimmer kan worden afgeschreven. Op karakter plaatste hij zich onder barre omstandigheden in Assen voor zijn tiende EK, het evenement waarop Ritsma nog nooit het erepodium miste en zes maal de titel won.

Twee dingen vielen hem uiteindelijk tegen. In de eerste plaats het gat van zevenenhalve seconde dat Romme op de vijf kilometer uiteindelijk ten opzichte van hem sloeg. En de tijden over de hele linie. ,,De hele week was het ijs stabiel en hard. Met al die toeschouwers binnen wordt het warm en is het kennelijk moeilijk het ijs onder controle te houden. De bovenste laag was zacht en voelde remmerig aan.''

Russische namen waren vooraf de voornaamste namen die over Nederlandse lippen rolden als prognoses werden uitgesproken over bezetting van het erepodium. In de World Cup is sprake van een revival en de onverwachte machtsgreep van Sjepel tijdens het EK van twee jaar geleden ligt nog vers in het geheugen.

Geheel naar wens liep de Russische start desondanks niet. Het schaatsen in het land mag na de Wereldbekersuccessen in status vorstelijk zijn gestegen; organisatorisch ontbreekt er een en ander en sportief is wisselvalligheid troef. Waar op de 500 meter winst werd geboekt, moest op de vijf kilometer door Sjepel (vierde in het tussenklassement) en Lalenkov (vijfde) de Nederlandse suprematie worden erkend.

Omdat schaatsen in de Russische hierarchie de B-status had, was het altijd afwachten of de overheid met geld voor trainingskampen over de brug zou komen. Nu met het oog op olympisch perspectief onlangs de A-prioriteit is toegekend, is die zorg vervlogen. Voor het EK werd bovendien eenmalig een sponsor gevonden, al 'mocht' begeleider Sajutin geen uitspraken doen over de revenuen.

Wel moest hij bekennen dat gisteren pas tijdens de 500 meter de schaatspakken uit Moskou arriveerden waarin de Russische sterren het kampioenschap hadden moeten openen. In in allerhaast gemaakte pakken van Nederlands fabrikaat werden de eerste, misschien wel beslissende slagen gemaakt.

Die kunnen Lalenkov morgen nog wel eens opbreken. Tot zijn stomme verbazing werd hem op de sprint een valse start in de schoenen geschoven. Hij liet er een hapering en misslag op volgen, die hem enkele tienden van seconden moeten hebben gekost.