15-jarige internationaal meester

De dag voor oudjaarsdag werd voor Daniel Stellwagen een memorabele dag. Die dag kon de 15-jarige scholier uit Soest zich tot internationaal meester laten kronen. Hoewel hij al drie IM-normen op zak had, duurde het toch nog tot eind 2002 voordat Stellwagen de titel mocht gaan aanvragen. Desalniettemin wordt hij de jongste meester die Nederland ooit voortbracht. Het record stond op naam van Erik van den Doel uit Leiden, die 16 jaar en tien maanden was toen hij het werd. Daniel wordt in maart 16 jaar en heeft dus nu een record in handen dat moeilijk te verbreken lijkt.

Stellwagen wordt al geruime tijd als een uitzonderlijk talent gezien. Hij baarde opzien in 1999 toen hij zowel bij het EK als bij het WK voor de jeugd tot en met 12 jaar de tweede plaats voor zich opeiste. Bij het wereldkampioenschap lag zelfs goud voor het grijpen, maar omdat twee Chinezen het in de laatste ronde op een akkoordje gooiden, moest hij het met zilver doen.

Stellwagen behaalde zijn laatste meesterresultaat in het Harmonietoernooi van Groningen. Nadat twee jaar geleden het traditionele schaakfestival ter ziele was gegaan, sprong de Stichting SO-ON (Schaakontwikkeling en opleiding Noord-Nederland) in de leemte. Op veel bescheidenere schaal werd een nieuw toernooi opgezet . De meeste aandacht ging uit naar de invitatiegroep waar een paar jonge 'honden' (Smeets, Werle, Stellwagen en Baramidze) de kans kregen een IM- of een GM-norm te behalen. Helaas kwam grootmeester Dgebuadze, nota bene koploper na vier ronden, in het ziekenhuis terecht met een gesprongen ader in zijn hoofd. Stellwagen had de mazzel dat hij al tegen de gemigreerde Belg had gespeeld (en remise gemaakt!), want een norm geldt alleen over minimaal negen ronden. Stellwagen stelde de meestertitel veilig door in de laatste ronde remise overeen te komen met een andere grootmeester, Jonkman, die totaal uit vorm was. Zijn beste partij speelde Stellwagen tegen Sipke Ernst, de Fries die in 2001 furore maakte.

Stellwagen - Ernst

1. e4 e5 2. Pf3 Pf6 De Russische verdediging staat tegenwoordig op het repertoire van veel spelers.

3. Pxe5 d6 4. Pf3 Pxe4 5. d4 d5 6. Ld3 Ld6 7. 0-0 0-0 8. c4 c6 9. Pc3 Pxc3 10. bxc3 Lg4 11. c5 Lc7 12. Te1 Volgens mijn database een nieuwe zet. Bekend is 12. Lg5 Dxg5 13. Pxg5 Lxd1 14. Tfxd1 met een iets beter eindspel voor wit.

12. ... Pd7 13. Lg5 f6 Zwart kon zich op dit moment niet zo goed inlaten op de dameruil na 13. ... Dxg5?! 14. Pxg5 Lxd1 omdat hij na 15. Lxh7+ Kh8 16. Taxd1 geen tijd heeft voor 16. ... f6 aangezien wit de tussenzet 17. Pe6 of 17. Lf5 bij de hand heeft.

14. Lh4 Tf7 15. Dc2 g5?! Wel erg rigoureus. De voorkeur verdient 15. ... Pf8 waarna wit slechts iets beter staat.

16. Lg3 Lxg3 Na 16. ... Lxf3 17. gxf3 Pf8 komt wit in het voordeel met 18. Lf5.

17. hxg3

(zie diagram 1)

17. ... b6? Op een zeer ongelukkig moment gaat zwart tot actie over. Hij heeft kennelijk het witte antwoord gemist.

18. Ph2! Wit wint op verrassende wijze een pion.

18. ... Lh5 19. g4 Lg6 20. Lxg6 hxg6 21. Dxg6+ Tg7 22. Df5 Pf8 23. Pf1! Een mooie strategische zet. Het paard streeft naar de kwetsbare velden f5 en h5.

23. ... bxc5 24. dxc5 Tf7 25. Pg3 Da5 26. c4! Opnieuw slaat Stellwagen de spijker op zijn kop. Hij geeft de pluspion terug om het initiatief te behouden.

26. ... dxc4 27. Pe4 Te8 28. Te3 Kg7 29. Tf1 Een opmerkelijke zet. Wit beveiligt eerst zijn koning voordat hij zich op de verzwakte zwarte koningsveste stort.

29. ... Te5 30. Df3 Pg6

(zie diagram 2)

31. Pd6! Het sein voor de aanval!

31. ... Txe3 32. Dxe3 Tf8 33. Pf5+ Kf7 34. Ph6+ Kg7 35. Pf5+ Kf7 36. Td1 Het goede idee in de niet meest handige uitvoering. Met 36. Tb1! kon wit de partij vrijwel direct beslissen. Essentieel is dat zwart het binnenvallen van de witte toren op de zevende rij niet kan verhinderen met 36. ... Dc7 vanwege 37. Tb7! Dxb7 38. Pd6+ met damewinst.

36. ... Dc7 37. Pd6+ Kg7? Ernst zwicht onder de aanhoudende druk. Hardnekkiger is 37. ... Kg8 38. De6+ Kh8.

38. Pe8+ Txe8 39. Dxe8 Df4 40. Td7+ Kh6 En zonder 41. Dg8 af te wachten, gaf zwart zich gewonnen. Er zit geen eeuwig schaak meer in voor zwart: 41. ... Dc1+ 42. Kh2 Df4+ 43. Kh3 en hij is uitgepraat. (1-0)