Peilingen verbieden

We hebben het weer gehad. Vanaf nu is er weer ruimte voor ander nieuws dan de verkiezingscampagnes. Welke televisiezender je ook opzette, overal waren er lijsttrekkers, hoogstgeplaatste vrouwen, en andere partijcoryfeeën die serieus werden ondervraagd, met elkaar in debat traden, tot vervelens toe over allerlei niet terzake doende dingen moesten praten of gewoon populair moesten doen. De foto's kunnen weer weg uit het straatbeeld. Balkenende met een zuinig gezicht, Bos als de jeune homme in de groep en de mooie foto van Femke Halsema. Te mooi voor een verkiezingscampagne.

En als klap op de vuurpijl vanaf zondag de presentatie van Job Cohen als toekomstig premier. De eerste stap op weg naar de gekozen minister-president. Volgende keer ook de nek uitsteken en meedoen aan het politieke debat en we zijn weer een stapje verder. Er is nog maar weinig ruimte voor het staatshoofd om aan een ander dan de naar voren geschoven kandidaat van de grootste partij de opdracht te geven een regering te vormen. De volgende stap zal zijn dat we twee stemmen mogen uitbrengen: een op de premier en een op een politieke partij. Dan kan de tussenstap van de informateur ook overgeslagen worden.

Het werd wel tijd dat de campagnes werden afgesloten. Het kruit was op. Het debat verwaterde en de troeven die bedacht moesten worden om nog de aandacht te trekken begonnen een beetje vervelend te worden. Al het blauw is inmiddels wel op straat, de ideeen over de verbetering in de zorg zijn uitgekauwd, het debat over het vreemdelingenvraagstuk is verschraald.

En als je dan nog weet dat het er meer toe doet hoe je het zegt dan wat je zegt, krijgt het helemaal iets treurigs. Zeker als de kandidaten zelf gaan roepen dat het 'om de inhoud' moet gaan. Terwijl we ook allemaal weten dat alles wat gezegd is na de verkiezingen maar van relatief belang is.

Ook de voortdurende peilingen werden langzamerhand vermoeiend. Het was net als de wereldkampioenschappen sprint schaatsen. Elke keer nieuwe cijfers, vergelijkingen en records. Elke dag nieuws, elke dag vreugde en teleurstelling in de verschillende kampen.

Wat zou het belangrijkste zijn voor de uiteindelijke uitslag: de inhoud, de personen of misschien de peilingen? Een opvallende uitspraak was die van Maurice de Hond: ,,Freek kan wel eens meer gewicht in de schaal leggen dan al mijn peilingen''. Dat is iets om over na te denken. Freek de Jonge heeft een dag voor de verkiezingen een conference. Maurice de Hond is dus bang dat de mensen door de uitzending beïnvloed worden. Meer dan door zijn peilingen. Iedereen weet wel dat peilingen invloed hebben op het gedrag van de kiezer, maar zo duidelijk heb ik dat door een peiler nog niet horen zeggen. Mensen stemmen graag op een winnaar; daar wil je liever bijhoren dan bij een verliezer. De peilingen van Maurice de Hond gaven al anderhalve week eerder dan de peilingen van NOS/Nova een voorsprong aan van de PvdA op het CDA. Nu vertonen de andere peilers dezelfde trend. Zou de wens van De Hond nu werkelijkheid zijn geworden? Nu de peilingen zo belangrijk zijn geworden, is het toch het overwegen waard deze vanaf een week voor de verkiezingen te verbieden. Natuurlijk kan zo'n verbod op allerlei manieren worden omzeild, maar het gevolg zal wel zijn dat de media niet meer voortdurend door de peilingen worden beheerst, met alle beïnvloeding van dien.

Wie controleert de opzet en de uitvoering van opiniepeilingen eigenlijk? Je zou er natuurlijk best mee kunnen manipuleren. Ik neem aan dat Maurice de Hond net zo integer te werk gaat als iedere andere serieuze opiniepeiler. Maar zijn uitspraak geeft toch te denken.