Topmanagers willen in potdichte vesting

'Herstel van vertrouwen' is het centrale thema op het jaarlijkse World Economic Forum (WEF), dat vandaag in het Zwitserse Davos begint. Paradoxaal genoeg zijn de ongeveer tweeduizend politieke en economische leiders in het skioord compleet van de buitenwereld afgeschermd door een ongekend grote troepenmacht. Het zijn ook juist zij die het vertrouwen aan het wankelen hebben gebracht, niet in de laatste plaats door eigen gedrag, zoals de boekhoudschandalen.

Grootschalig onderzoek van het WEF wijst uit dat er 'een dramatisch gebrek aan vertrouwen is' in de democratische instellingen, multinationals en nationale bedrijven. Ze doen niet wat ze zeggen, stellen eigenbelang voorop, zijn arrogant en lijden aan andere karakterzwaktes, aldus de ondervraagden. Minder dan een derde durft zich nog te verlaten op de ondernemers in eigen land en ook politici scoren laag in veel landen, onder andere in Nederland en de Verenigde Staten. Klaus Schwab, de grondlegger van het WEF in 1970, kan zich niet herinneren ,,dat het forum ooit in zo'n complexe, onzekere en kwetsbare wereldsituatie is gehouden'. En KPMG-topman Michael Rake constateert dat 'Davos' controversieel is en wellicht weinig zal veranderen.

'Het onderonsje' in het witte dal ligt al langer onder vuur van antiglobalisten en andere critici, die aandacht vragen voor armoedebestrijding en een eerlijker verdeling van de welvaart. Het was een van de redenen om vorig jaar voor het eerst uit te wijken naar het 'veiliger' New York, tevens een symbolisch gebaar naar de stad die zo bloedig door terrorisme in het hart was geraakt.

De nieuwe Braziliaanse president Lula de Silva, VS-minister van buitenlandse zaken Colin Powell, Bill Gates van Microsoft en een paar duizend andere leiders en wetenschappers zullen zich nu -vijf dagen lang- opnieuw terugtrekken in het skioord. De Zwitsers hebben een kordon om hen heen gelegd van politieagenten en 1500 beroepsmilitairen, inclusief de luchtmacht die het vliegverbod moet bewaken. De operatie, een van de grootste sinds de Tweede Wereldoorlog, kost 9,7 miljoen dollar. Sommige gasten mogen eigen lijfwachten meenemen, die het wel zonder automatische wapens moeten doen. Het moet terroristen en harde demonstraties weren.

De Zwitsers staan overigens, anders dan in 2001, dit keer wel betogingen toe. Ook vanuit Nederland vertrekken activisten naar Davos, die zich opmaken voor strenge veiligheidsmaatregelen. Om hen wat wind uit de zeilen te nemen heeft het WEF met Zwitserse organisaties voor het eerst een 'Open Forum' georganiseerd voor de oppositie. Tegelijkertijd wordt in het Braziliaanse Porto Alegre voor de derde maal de sociale tegenhanger, het World Social Forum, gehouden over 'de beperkingen van de neo-liberale globalisering'.