Europese belastingparadijzen worden langzaam uitgehold

* Belastingontduikers in de Europese Unie met een spaartegoed in Zwitserland hoeven zich voorlopig geen zorgen te maken. In een Zwitserse kluis zijn de centjes veilig, en zolang de eigenaar zich een beetje gedraagt kraait er geen haan naar. Zwitserland heeft ook nog niet officiel ingestemd met het heffen van bronbelasting, een fiscale aanslag op de rente van het spaartegoed. En komt die bronbelasting er, dan zal het alpenland bedingen dat die altijd lager blijft dan de vermogensbelasting in het land waar de spaarder woont.

Dit is de wat wrange kant van het akkoord dat de EU-ministers van financiën deze week sloten na een strijd tegen het bankgeheim die al twintig jaar duurt en nog lang niet is gestreden. De EU-landen lopen honderden miljarden euro's mis als gevolg van belastingvlucht. Tandenknarsend keken de landen daarom vaak naar Zwitserland, dat goed eet van al die spaarders en dat zich als 'neutraal' land niet hoeft te verantwoorden tegenover Brussel. Een aantal andere landen in Europa moet dat wel, en daar moeten dan ook de echte dwarsliggers worden gezocht. Oostenrijk, België en Luxemburg weigerden in de afgelopen jaren systematisch te bewegen zolang de Zwitsers dat niet deden. Waarmee de onderhandelingspositie van de EU uiterst zwak was.

De winst van het bereikte akkoord is dat deze landen hun onverstoorbare houding gedeeltelijk laten varen. Ze beloven hun buitenlandse spaarders belasting op te leggen en daarvan driekwart af te dragen aan het land waar de spaarder belastingplichtig is. Vanaf 1 januari 2004 betaalt de spaarder 15 procent, met ingang van 2007 wordt dat 20 procent en in 2010 bedraagt de rente 35 procent. Dat laatste percentage schurkt aan bij de vermogensrendementsheffing in Nederland en heft dus goeddeels het voordeel op van het stallen van vermogen in het buitenland.

Maar er kunnen ook andere dan fiscale redenen zijn om geld in het buitenland te stallen, bijvoorbeeld voor wie onbekend wil blijven. Voorlopig blijft zijn privacy gewaarborgd, want in ruil voor hun toegeeflijkheid hoeven de landen hun bankgeheim niet op te heffen. Een uitzondering geldt als EU-landen de informatie nodig hebben op grond van een strafrechtelijke verdenking, maar daarmee had zelfs Zwitserland al ingestemd. De andere twaalf EU-landen heffen geen bronbelasting. Ze wisselen simpelweg informatie uit waarna de spaarders door de eigen fiscus worden aangeslagen.

De Europese Commissie gaat ervan uit dat Zwitserland meedoet met de bronbelasting, zodat de zaak in maart kan worden beklonken. Vervolgens zal de EU doorgaan met het zagen aan de poten van de belastingparadijzen. Zo wil ze onderzoeken of de winst van aandelen in het buitenland ook kan worden belast.