Ouderen vechten hoge AWBZ aan

AMSTERDAM - Een groep ouderen stapt naar de rechter omdat ze vinden dat ze jaarlijks honderden euro's te veel betalen voor het verpleeghuis waarin hun partner is opgenomen. Deze noodgedwongen van elkaar gescheiden echtparen worden als 'ongehuwd' bestempeld en moeten daarom de hoge AWBZ-bijdrage betalen.

Vijf 65-plussers zijn naar de rechter gestapt en tientallen zullen dat voorbeeld volgen als blijkt dat hun bezwaar door verzekeraars wordt afgewezen. ,,Het is een schande'', zegt J. Hoekstra van Bureau Kwalitas uit Lemmer, dat de belangen van de betrokkenen behartigt. ,,Deze mensen hebben het door hun thuissituatie al erg moeilijk. Ze verkeren nu in grote onzekerheid over deze extra kostenpost.''

De kwestie speelt voor ouderen die aanspraak maken op een (hogere) AOW-uitkering voor ongehuwden omdat hun partner naar een verpleeghuis is verhuisd. Zij doen dit om de extra kosten te compenseren. ,,De huur voor het huis van de achterblijver loopt immers gewoon door'', zegt Hoekstra. ,,Bovendien moet er een eigen bijdrage worden betaald voor het verpleeghuis.''

Sinds in 2001 een 65-plusser hierover een rechtszaak heeft gewonnen, vragen steeds meer ouderen met een opgenomen partner deze hogere AOW-uitkering voor ongehuwden aan. Gevolg is echter een hogere rekening voor het verpleeghuis omdat de opgenomen echtgenoot tot 'ongehuwd' wordt bestempeld. Ongehuwden betalen de hoge eigen bijdrage voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Die kan oplopen tot ruim 1700 euro per jaar omdat alleenstaande patiënten geacht worden geen kosten meer te hebben als het aanhouden van een huis. Gehuwde patiënten betalen 100 tot ruim 500 euro per jaar.

Het voordeel van 550 euro per maand aan extra AOW voor beide partners wordt dus in veel gevallen tenietgedaan. Sommige ouderen gaan er zelfs duizenden euro's op achteruit, stelt Hoekstra.

Het College voor Zorgverzekeringen verdedigt zijn visie: ,,Wie ongehuwd is voor de AOW is dat ook voor de AWBZ.'' Het CVZ wijst op een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep uit 1987.

,,Niets van waar'', zegt Hoekstra, die samen met de Stichting Alzheimer Nederland en ouderenbonden aan de bel heeft getrokken bij het CVZ. ,,Uit diezelfde uitspraak blijkt dat uitzonderingen mogelijk zijn. Deze echtparen leven ongewild gescheiden van elkaar en maken daardoor extra kosten. Bovendien heeft de Hoge Raad in 1960 al bepaald dat paren die noodgedwongen gescheiden leven de lage eigen bijdrage mogen betalen als hun partner nog thuiswoont.''