Zalm is gereed voor de oppositiebanken

BUNNIK - De VVD maakte zich direct na binnenkomst van de eerste uitslagen op voor een plek in de oppositiebanken, kreeg later op de avond weer enige hoop op het gedroomde 'stabiele centrum-rechtse kabinet' maar legde om halfelf het hoofd in de schoot.

,,We wilden verder regeren in een CDA-VVD-kabinet, maar zoals het er nu voor staat wordt dat niet het geval'', gaf lijsttrekker Gerrit Zalm zijn overwinningsnederlaag toe.

De grote overwinning, waar de liberalen in hun race naar goud al een paar verkiezingen naar snakken zat er opnieuw niet in. ,,Maar dat komt nog wel een keer'', riep Zalm zijn aanhang toe. Voor de partijtop stond al voor de einduitslag vast dat niet krampachtig met een derde coalitiepartij, D66 of LPF, naar een meerderheidscoalitie met het CDA moest worden gezocht. Het wordt oppositie. Zalm: ,,Maar ook in de oppositie zullen we de belangen van Nederland dienen.'' Minister Hans Hoogervorst had toen al eerder vastgesteld dat de race was verloren: ,,We hebben een mandaat gevraagd van de kiezer om door te regeren. Dat hebben we duidelijk niet gekregen.''

Partijleider Zalm heeft gisteravond geen moment hoeven vrezen dat hij vandaag in de eerste vergadering van de nieuwe Tweede Kamerfractie zou worden afgerekend op de tegenvaller die de weg afsluit naar deelname aan een nieuw kabinet. Kamerlid Erica Terpstra, nummer vier op de lijst, nam het direct voor haar nummer één op, net zoals andere partijprominenten. Terpstra: ,,Zalm heeft het fantastisch gedaan. Het heeft zeker niet aan hem gelegen.'' Zalm bedankte zijn partijgenoten dat zijn positie gisteravond niet ter discussie werd gesteld.

De algemene analyse in de partijtop is dat de VVD werd leeggezogen door het CDA, die in een nek-aan-nekrace verwikkeld raakte met de PvdA. Minister Johan Remkes: ,,We hebben niks fout gedaan, sommige dingen zijn onvermijdelijk. Wouter Bos heeft een knappe PvdA-campagne gevoerd. Daardoor ontstond de nek-aan-nekrace waar wij de dupe van zijn geworden.''

Na de afgelopen verkiezingen van mei zei de toen verliezende VVD aanvankelijk ook niet te willen regeren. Remkes sluit echter uit dat de liberalen dit keer opnieuw over te halen zijn voor een kabinet met meer partijen dan het CDA. ,,Toen, na de uitslag van mei, was er een grotere noodzakelijkheid om deel te nemen aan het driepartijen kabinet met de LPF. Die noodzaak voelen we nu niet zo.''

Tevoren hielden de liberalen rekening met een uitslag ,,ergens tussen 27 en 32 zetels''. In elk geval winst ten opzichte van de 24 zetels die afgelopen mei werden behaald.