rechts! links!

Wat is nog links en wat is nog rechts? Niek Koppen (46), documentairemaker:

,,Bij links en rechts denk ik aan mijn vader. Bij ons thuis stemde mijn vader VVD, wij kinderen waren als vanzelfsprekend links. Dat had te maken met een generatieconflict: je willen afzetten. Dat gevoel roepen die termen bij me op. Vroeger was het een feit dat je rechtser stemde naarmate je ouder werd. Zelf heb ik dat tot nu toe niet zo ervaren. Bovendien zie ik nu in dat mijn vader helemaal niet zo rechts was.''

,,Je ziet dat veel linkse ouders rechtse kinderen hebben. In dat opzicht is er wél ontwikkeling. Het lijkt een golfbeweging, al zijn mijn eigen kinderen te klein om met ze over politiek te praten.''

,,Links had voor mijn gevoel met 'sociaal' te maken, alsof je zelf met minder toekon als een ander er beter van zou worden. Met dat idee ben ik opgegroeid, en in die termen denk ik nog steeds, al is het niet meer zo zwart-wit.''

Koppen ziet dat de partijen naar rechts opschuiven, maar vindt de veranderingen niet schokkend. ,,Links is nog steeds links en rechts nog steeds rechts. Je kunt net als vroeger eenvoudig vaststellen dat er een politieke lijn loopt van de SP naar het CDA en de VVD, al weet ik van die twee niet goed meer welke het meest rechts is. Ik draai nu de VVD en het CDA om. Ik heb meer weerstand ontwikkeld tegen de vermenging van religie en politiek. Die vermenging is absoluut niet modern. Links associeer ik met vooruitstrevendheid.''

,,Wat me opvalt is dat zo'n Wouter Bos zegt dat hij republikein is, dat hij een republiek democratischer vindt dan de monarchie. Dat zou Kok niet hebben gedurfd. Ik ben altijd een voorstander van Paars geweest. Daarvoor was Nederland heel lang zo ouderwets. Ik vind het een zegen dat winkels na zes uur open zijn, dat is echt te danken aan Paars en met name aan D66.''

,,De PvdA is een middenpartij geworden. Den Uyl was echt links, Kok meer een man van het midden. Marijnissen is nu de enige echt linkse politicus, al vind ik dat hij zich toch genuanceerd uit. Maar ik heb het idee dat mensen die bij hem op de lijst staan linkser zijn dan hij.''