'Kirkuk Light' doet wijnkenners denken aan een mooie bordeaux

De borreltafel wist het al langer. Olieboer George W. Bush wil maar om één ding oorlog voeren tegen Irak, en dat is olie. Het Duitse weekblad Der Spiegel weet het nu ook. 'Bloed voor olie', staat er op de omslag, plus 'waar het in Irak in feite omgaat'.

Maar dat is de voorpagina, waar je met pakkende koppen de lezer, liever gezegd: de koper, van je blad naar toe moet trekken en vaak gaat dat ten koste van de nuance. Maar binnenin blijkt het niet veel genuanceerder te liggen. Want op de vraag waarom de Amerikaanse president Bush enerzijds wel hard doorgaat met de voorbereidingen tot oorlog tegen het Irak van dictator Saddam Hoessein, en anderzijds het Noord-Korea van dictator Kim Jong Il met fluwelen handschoenen aanpakt (terwijl Noord-Korea veel gevaarlijker is), antwoordt Der Spiegel kortweg: 'Noord-Korea heeft niet wat Irak wel heeft - gigantische oliereserves, en die zijn de eigenlijke reden voor de Amerikaanse oorlogsplannen'.

De crises rond Irak en Noord-Korea beheersen de buitenlandse bladen, en bij beide crises spelen de VS een doorslaggevende rol. Zoals gezegd, Der Spiegel 'opent' ermee en ook het Duitse Die Zeit zet het op de voorpagina, terwijl het Amerikaanse Newsweek binnenin Noord-Korea en zijn 'geliefde leider' nader onderzoekt, en het Amerikaanse Time zich afvraagt waarom (met name) Europeanen nu weer zo'n hekel aan Amerika hebben. (Het Britse The Economist was gisteren niet beschikbaar).

'De oorlog kan direct beginnen' begint een verhaal in Der Spiegel, en dan gaat het over die tegen Irak. Maar ín dat verhaal wordt uitgelegd dat Bush die oorlog wil uitstellen, dat de VN-inspecteurs veel langer naar door de VN verboden wapens in Irak willen zoeken en dat Bush' belangrijkste wapenbroeder, de Britse premier Tony Blair, vanwege moeilijkheden in eigen Labour-gelederen die oorlog ook wil uitstellen. En een belangrijk deel van Labour wil helemaal geen oorlog als die niet gesteund wordt door een nieuwe resolutie in de Veiligheidsraad.

In het tweede verhaal in Der Spiegel, met de kop 'De brandstof van de oorlog', vragen de schrijvers zich af waarom Bush eigenlijk oorlog wil voeren: om zijn vader te wreken? Om de mensenrechten en om een democratie in Irak in te voeren? Om het land te ontdoen van massavernietigingswapens? Of om de 'gigantische oliereserves'?

Dat laatste dus, volgens Der Spiegel, die vervolgens diep de historie induikt, tot en met de Soemeriërs van drieduizend jaar voor Christus, om uit te leggen hoe belangrijk olie was en is voor het tweestromenland én Amerika in het bijzonder en de wereld in het algemeen. Want Amerika vreet energie, de olievelden in Texas en Alaska raken leeg en nu al komt een derde van de olie voor de VS uit het politiek instabiele Venezuela en de Perzische Golf. En dan vooral uit Saoedi-Arabië. Waaruit ook 14 van de 15 daders van de aanslagen van 11 september 2001 kwamen. Saoedi-Arabië is niet meer de betrouwbare olieleverancier waarmee je zorgeloos overeenkomsten sluit. En is niet Irak, na Saoedi-Arabië, het land met de grootste oliereserves? En dan ook nog van prima kwaliteit. 'Bij Kirkuk Light klakken vakmensen met de tong, zoals wijnkenners dat doen bij een mooie bordeaux'.

Zodat Der Spiegel afsluit met een uitspraak van de vroegere Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Henry Kissinger: ,,Aardolie is te belangrijk om aan Arabieren over te laten'' en daaraan toevoegt dat George W. Bush er precies zo over denkt.

Die Zeit beantwoordt de vraag: waarom oorlog tegen Irak en overleg met Noord-Korea, heel anders. In het kort komt het er op neer dat Noord-Korea, vanwege zijn grote militaire macht én de bereidheid van Kim Jong Il Zuid-Korea in vlammen op te laten gaan, niet militair aan te vallen is. Zodat ook, aldus Die Zeit, Amerika's nieuwe doctrine van de preventieve aanval (desnoods met een kernwapen) niet werkt.