Moe, moe, moe komt door druk, druk, druk

Niks voorjaars- of najaarsmoeheid: we zijn het hele jaar door moe. Het Centraal Bureau voor de Statistiek vroeg het de Nederlanders en 42 procent van hen verzuchtte: ja, ik had in de afgelopen twee weken last van moeheid.

AMSTERDAM - Moeheid is de meest voorkomende klacht, na spier-, hoofd-, rugpijn en slapeloosheid. Vrouwen klagen er meer over: 48 procent van hen heeft last van moeheid, tegen 35 procent van de mannen. Ben je een vrouw van rond de 30, dan klaag je veel of ben je écht heel vaak moe, want moeheid komt het meest voor bij mensen tussen de 12 en 44 jaar. Juist zij hebben het volgens het CBS druk met opleiding, werk en gezin.

,,Slechts een klein deel van hen gaat naar de huisarts'', zegt Y. Groeneveld, huisarts in Leiden. Hij is ook lid van een registratienetwerk van huisartsen met in totaal 30000 patiënten uit Leiden en Noordwijk. Moeheid staat daar slechts op 11 van de lijst meest voorkomende diagnosen, en is zelfs gezakt van de negende plaats. Op 1 staan luchtweginfecties, op 2 hoesten, op 3 lage rugpijn en op 10 wratten.

De diagnose moeheid heeft geen duidelijke oorzaak. Er is dan al nagegaan of misschien suikerziekte of depressie de boosdoener is. Is dat niet zo, dan resteert het label moeheid als 'vage' klacht. Wat doet de huisarts daarmee? Groeneveld: ,,Mensen zijn vaak bang dat ze iets hebben. Daar kun je gericht naar zoeken door een aantal dingen zoals het bloed na te kijken, zodat je op goede gronden hun ongerustheid kunt wegnemen. Vaak draait het er dan op uit dat je zegt: de kans dat u iets ernstigs mankeert is klein, zorg goed voor uzelf, niet te veel drinken, en kom over een maand eens terug. Daarmee wordt de moeheid in ieder geval beter te harden.''

In Groningen ziet de gemiddelde huisarts zo'n 70 mensen per jaar met moeheid als nieuwe klacht. ,,Dat zijn er dus één à anderhalf per week'', zegt L. Veehof, huisarts in Groningen en aangesloten bij het registratienetwerk Groningen. ,,Inderdaad komen veel meer vrouwen dan mannen met deze klacht. Veelal werkende vrouwen, die daarnaast vaak ook thuis de meeste taken doen en ook een hoog ambitieniveau hebben.''

Beide artsen nemen de vermoeidheid van hun patiënten altijd serieus. Veehof: ,,Er is iets dat veel energie vergt. Dus vraag je door: of de patiënt is afgevallen, slecht slaapt, opgezette klieren heeft. Iemand kan overspannen blijken. Ook depressies komen veel voor. Meestal vind je geen ernstige aandoening. Ik ben nu 20 jaar huisarts, maar de keren dat vermoeidheid in mijn prakijk door een lichamelijke kwaal als bloedarmoede of kanker werd veroorzaakt, zijn op de vingers van een hand, misschien twee handen, te tellen.''

Er is nauwelijks een verband tussen bloedarmoede en moeheid -dat is een fabeltje, zegt Groeneveld. Er is wél verband tussen bewegingsarmoede en vermoeidheid. ,,Mensen die de hele dag bomen rooien komen hier nooit over moeheid klagen. Mensen die met hun hoofd werken wel. Het advies aan hen is dan ook flink te gaan bewegen.''

Volgens Veehof is onze levensstijl de boosdoener. ,,Ik vind het belachelijk hoe gek en doorgedraaid onze samenleving is. Alles moet nú en direct en snel. Mijn recept is meestal: ga wandelen op Schiermonnikoog, maak je hoofd en je harde schijf leeg, en ga daarna weer aan het werk, want rust roest.''