*

 

Oud-verzetsstrijdster Aat Breur-Hibma overleden

redactie binnenland − 03/01/03, 00:00

In haar woonplaats Amsterdam is op oudejaarsdag de oud-verzetsstrijdster en schilderes Aat Breur-Hibma, 89 jaar oud, overleden. Aat Breur was vooral bekend als een van de vrouwen die het Duitse vrouwenconcentratiekamp Ravensbrück overleefden. Aat en haar man Krijn zaten in de Tweede Wereldoorlog in het verzet. In 1942, kort na de geboorte van hun dochter Dunya, werden beiden opgepakt. Krijn werd in februari 1943 gefusilleerd. Aat belandde met haar dochter in verschillende gevangenissen en kon de baby vlak voordat ze op transport werd gesteld naar Ravensbrück in veilige handen overdragen.

In het kamp weigerde ze aanvankelijk ook maar iets te doen voor de Duitsers. Dat brak haar op, want ze moest de zwaarste klussen doen. Uiteindelijk vertelde ze van haar tekentalent, met als resultaat dat ze geboortekaartjes moest tekenen voor SS'ers. Hoe ze dat volhield? ,,Op een gegeven moment sluit je je af. Ik zat droog en warm en ik had toegang tot papier en potloden. Toen kon ik tenminste mensen tekenen, het kampleven vastleggen. Dat hield me gaande'', vertelde ze in 1995 in Trouw.

Die tekeningen stopte ze na de oorlog ver weg. Aan haar oorlogservaringen hield ze haar hele leven een enorme hekel over aan alles wat Duits was. Pas rond haar tachtigste wees ze Duitse toeristen de juiste weg, tot dan stuurde zij ze de verkeerde kant op. Dat haar tekeningen uiteindelijk boven water kwamen, is te danken aan dochter Dunya, die over haar ouders de boeken 'Verborgen herinnering' en 'Een gesprek met mijn vader' schreef. De tekeningen werden tentoongesteld en liggen nu opgeslagen in het archief van het Rijksmuseum.

In 1995 keerde ze, samen met 5000 andere overlevenden, op uitnodiging van de Duitse regering terug naar Ravensbrück. Daar werd toen herdacht dat het kamp 50 jaar geleden was bevrijd. Van Aat Breur hoefde herdenken niet zo: ,,Van te veel herdenken, zoals de laatste tijd gebeurt, krijg je echt een punthoofd'', zei ze in het Trouw-interview. Maar ze ging toch. Al was het maar omdat met de herdenking, waarbij ook haar tekeningen werden tentoongesteld, de Duitsers hun verleden onder ogen durfden te zien.

mailIcon print |