'Liefde voor euro staat los van de prijsverhogingen'

,,De Europeanen gaan zeker van de euro houden'', voorspelde de president van de Europese Centrale Bank, Wim Duisenberg, ruim een jaar geleden. Maar de liefde voor de eenheidsmunt is nog steeds erg lauw -vooral in Duitsland, terwijl de prijzen daar relatief laag zijn. Duisenberg voer ondertussen zijn eigen koers. Hij liet zich, ondanks de economische malaise, niet onder druk zetten om de rente te verlagen.

AMSTERDAM - Wie klagen er het meest over de dure euro? De Duitsers. En wie betalen het minst voor een willekeurig mandje dagelijkse boodschappen? De Duitsers.

In een -niet wetenschappelijke- steekproef van Trouw komt een boodschappenlijstje met onder meer een pak melk, een kilo appels en een liter benzine in Duitsland op 11 euro en 63 cent. Met een cd en een spijkerbroek erbij betalen de Duitsers evenveel als de Spanjaarden, ruim 103 euro.

De Belgische consument is anders gebakken dan de Duitse. Terwijl uit onderzoek blijkt dat de Belgen nog het dichtst in de buurt komen van Duisenbergs euroliefde (ruim zeventig procent zegt gehecht te zijn aan de eenheidsmunt), betalen zij het meest voor de boodschappenlijst: iets meer dan 114 euro.

De hoogte van de prijzen en de liefde voor de euro lijken dus los van elkaar te staan. Henriëtte Prast, econoom bij De Nederlandsche Bank en de Universiteit van Amsterdam, is niet verbaasd. Volgens Prast is weerstand tegen de euro eerder psychologisch dan economisch van aard.

Consumenten wijten de prijsverhogingen, zoals in Nederland van de parkeertarieven en in de horeca, aan de euro. Maar niemand koppelt het goedkoper worden van camera's, waar Duisenberg in een interview op wees, aan de nieuwe munt. Tenslotte zijn mensen, volgens Prast, geneigd om voor een eenmaal ingenomen stelling ('de euro maakt alles duurder') bevestiging te zoeken. ,,We oordelen te snel op basis van te weinig informatie.''

Het goedkope Zuid-Europa bestaat niet meer, zo laat het Trouw-onderzoek zien. Griekenland is bijna even duur als België, ondanks goedkope benzine en fast food (een Big Mac kost daar 2,25 euro, tegen 2,60 in Nederland en 3 euro in België en Frankrijk). Frankrijk is in totaal iets duurder dan Duitsland en Spanje. Daarna volgt Nederland, met 109,04 euro op een modale vierde plaats. Italië is, in de supermarkt, relatief duur.

Natuurlijk vertekenen verschillen in btw en accijnzen de prijsverschillen per land. Zo kost een liter loodvrije benzine in Griekenland nog geen 75 cent, terwijl de Nederlanders 1,15 euro betalen. Maar afgezien van de verschillen in accijns bestaan er juist in Nederland zorgen over gebrek aan marktwerking op de benzinemarkt.

Hetzelfde probleem -binnen de landsgrenzen vrijwel overal dezelfde, hoge prijs- is bekend bij kopers van muziek-cd's. In Nederland kost 'Escapology', de nieuwste van Robbie Williams, maar liefst 21,99 euro. Fransen nemen dezelfde cd voor 13,71 mee naar huis, Duitsers betalen 16,99. Hoge distributiekosten, waarop de Nederlandse branche zich vaak beroept, kunnen zulke grote verschillen niet verklaren.

Voor cd's loont het dus de moeite om in het buitenland eens te gaan winkelen. Ook een spijkerbroek is daar wellicht goedkoper. Een Levi's 501 kost in Spanje ruim vier euro minder.

Al met al toont de boodschappenproef aan dat de prijzen in Europa nog lang niet gelijk zijn. Maar de verschillen, maximaal tien procent voor het hele lijstje, zijn ook weer niet zo heel groot. In ieder geval maakt de euro het vergelijken van prijzen veel gemakkelijker.

En de liefde voor de euro? ,,Die komt nog wel'', denkt Prast. Want terugverlangen naar de oude munt, wat vooral veel Nederlanders doen, is toch niet realistisch. ,,De gulden terug wensen is net zoiets als weer twintig willen zijn.''