Noord-Korea lachende derde bij kwestie-Irak

Volgens de VS werkt Irak aan kernwapens, hetgeen Irak ontkent. Volgens de VS hééft Noord-Korea kernwapens en werkt het aan meer. Toch dreigt Amerika Irak met oorlog, en wil Bush het probleem Noord-Korea 'vreedzaam en langs diplomatieke weg' oplossen. Vanwaar dat verschil in aandacht?

AMSTERDAM - 'Schurkenstaten' heten ze in Amerika. Ze doen qua hardheid van dictatuur, onderdrukking en persoonsverheerlijking van de 'grote leider' weinig voor elkaar onder.

In zijn troonrede een jaar geleden deelde president Bush beide landen in bij de 'as van het kwaad'. Volgens Britse inlichtingendiensten en de CIA zal het Irak vijf jaar kosten om een kernwapen te bouwen -óf één jaar, als Saddams wapenexperts over plutonium zouden beschikken. Irak ontkent in alle toonaarden chemische en biologische wapens te hebben of bezig te zijn met de ontwikkeling van nucleaire. Amerika en Groot-Brittannië geloven daar niets van, maar tot op heden kunnen de VN-wapeninspecteurs van Unmovic ze niet vinden.

Volgens dezelfde CIA heeft Noord-Korea al twee kernbommen klaar, en kan het er de komende zes maanden nog eens vijf of zes bijbouwen als het met zijn kernwapenprogramma doorgaat. En volgens de VS doet het dat, wat Noord-Korea niet ontkent. Verder beschikt Noord-Korea volgens de CIA over 5000 ton chemische wapens, en over de draagraketten om die ladingen ver van het bed neer te laten komen. Het land bouwt raketten die over Japan heenvliegen, en is bezig met een drietrapsraket die Alaska moet kunnen bereiken.

Toch staan binnen enkele weken 150000 man Amerikaanse en Britse troepen rondom Irak klaar om aan te vallen en Saddam zijn massavernietigingswapens af te nemen. Zoals Bush het dinsdag zei: ,,Saddam moet ontwapenen, anders kan hij rekenen op militaire actie''.

Daarentegen zei Bush dat ,,de Noord-Koreaanse wapenprojecten vreedzaam en met diplomatie gestopt kunnen worden''. En dat hier geen sprake is van een 'militaire, maar een politieke krachtmeting'. Washington hoopt Pyongyang met een economische en politieke boycot op de knieën te krijgen.

Amerikaanse commentatoren hebben Noord-Korea's dreiging al veel groter genoemd dan die uit Irak, en Bush gemaand tot serieuzere aandacht. Een van hen, ex-minister van buitenlandse zaken Warren Christopher, in The New York Times van dinsdag: ,,Tenzij Bush en de zijnen geheim bewijsmateriaal hebben dat de militaire capaciteit van Irak veel groter is dan men denkt''.

Christopher was minister (onder Bill Clinton) toen de VS en Noord-Korea in 1994 het akkoord sloten waarin Noord-Korea beloofde af te zien van kernwapens, in ruil voor economische hulp en olie. Christopher verwijt Bush c.s. luchthartigheid over Noord-Korea. Hij raadt hen aan er veel meer tijd van topfunctionarissen aan te besteden en China, Zuid-Korea en andere landen in de buurt te betrekken bij pogingen de Noord-Koreanen op andere gedachten te brengen.

Hoewel minister van defensie Donald Rumsfeld stelt dat de Amerikaanse strijdkrachten best twee oorlogen tegelijk kunnen voeren, betwijfelt Christopher of de Amerikaanse buitenlandse politiek twee crises tegelijk aankan. Het Witte huis negeert andere zaken dan de waan van de dag vrijwel volledig, schijft hij. ,,Oorlog met Irak zal alles overschaduwen en Washington zal niet in staat zijn tot noodzakelijk beleid omtrent Noord-Korea.''

Veel meer dan dat hij het niet eens is met Christophers verhaal heeft Bush niet gezegd. Maar regeringsfunctionarissen lieten weten dat Noord-Korea nu niet militair aangepakt kan worden omdat het twee kernbommen bezit en Zuid-Korea's hoofdstad Seoul kan vernietigen. En dat Saddam toch de gevaarlijkste van het stel blijft, omdat hij de regio wil beheersen en tegengehouden moet worden voor hij het soort massavernietigingswapens verwerft die Kim Jong-Il al heeft.

Maar ook speelde mee dat de haviken in de regering zó bezig zijn met de mogelijke oorlog tegen Irak, dat ze niet door andere zaken gestoord willen worden.