'Misschien moet ik maar stemmen wat ik traditiegetrouw stem'

Na drie weken campagne, togen traditiegetrouw ook de inwoners van het politiek verdeelde stadje Veere -waar christelijke partijen tien en niet-confessionele partijen negen zetels hebben- in groten getale naar het stembureau. Daar bleek dat integratie, veiligheid en vreemdelingenbeleid niet alleen in de grote steden spelen.

Daar, in het tot stembureau omgedoopte verenigingsgebouw van muziekkorps 'het Veers genoegen', in het Zeeuwse Veere, staan elf kiezers geduldig op hun beurt te wachten. Het is halftwaalf en ruim 24 procent van de Veerenaren is al naar de stembus geweest. Een veelbelovende start, vinden de leden van het stembureau.

,,Of we duizend van de elfhonderd inwoners als opkomstpercentage halen, is natuurlijk afwachten. Maar ik verwacht het eigenlijk wel, want de Veerenaren hebben ons nog niet eerder in de steek gelaten'', vertelt Ad Maris, lid van het stembureau. Bij de verkiezingen in mei vorig jaar haalde Veere-Stad -een van de 13 kernen van de gemeente Veere- een opkomst van ruim 86 procent. Daarmee overstijgt het Zeeuwse stadje ruimschoots het landelijke opkomstpercentage van 79 procent.

Gisteravond bleek dat de opkomst 88,0 procent bedroeg. ,,De hoge opkomst is een bijzondere traditie'', vertelt Maris' collega J. Kaland. Zo lag ook het opkomstpercentage van de Tweede-Kamerverkiezingen in 1998 in de kern Veere elf procent hoger dan het landelijk gemiddelde.

Waarom naar verhouding zo veel kiesgerechtigde Veerenaren naar de stembus gaan, kan Kaland alleen maar raden. ,,Misschien is dat de dorpsmentaliteit. Mensen voelen zich nog echt betrokken bij de politiek en willen hun stem laten gelden wanneer en zolang ze dat kunnen. Maar dat is slechts sociologie van de koude grond, hoor.''

,,Meneer, woar moek noe op duw'n?'' Met wat hulp lukt het mevrouw Van Manen (71) op het computerscherm haar keuze in te toetsen. Ze is zichtbaar blij dat het weer achter de rug is. ,,Ik stem altijd hetzelfde, maar het is toch iedere keer weer even spannend. Weet ik zeker dat ik op deze partij wil stemmen en druk ik het goede knopje wel in?''

Ook in het Veerse zorgcentrum Nieuwe Sandenburgh, waar met een draagbare stemmachine wordt gestemd, zijn de bewoners wat gespannen. De verkiezingen zijn hier al enkele dagen het gesprek van de dag, vertelt de locatiemanager. Veel bewoners weten wel wat ze gaan stemmen, maar net als in de rest van Nederland zijn ook hier zwevende kiezers.

Een van hen is mevrouw Brassen (89). ,,Of u mag vragen wat ik ga stemmen?'' Ze kijkt overrompeld. ,,Dat vind ik nu juist zo moeilijk! Ik weet het eigenlijk nog niet helemaal zeker. Misschien moet ik maar traditiegetrouw stemmen wat ik altijd stem.'' Dát ze gaat weet ze in ieder geval al wel heel zeker. ,,Ik zou zo graag minder rottigheid en ruzie op de wereld willen. Stemmen is dan de enige goede manier om dat te veranderen.''

Veelbesproken campagnepunten als integratie, veiligheid en vreemdelingenbeleid lijken aan Veere voorbij te gaan. Hier merk je niets van de grote-stedenproblematiek, vindt ook mevrouw Van de Klein (54).

,,In Veere hoef je je niet onveilig te voelen. Je kunt hier je auto de hele dag open laten staan en er zal echt niets uit worden gestolen.''

Ook vreemdelingenbeleid is voor haar een ver-van-mijn-bed-show. ,,Met twee allochtonen op vijftienhonderd autochtonen zijn immigratie en integratie hier geen onderwerpen die veel aandacht vergen.''

Maar er zijn ook dorpsgenoten die daar anders over denken. ,,Integratie is wel degelijk een belangrijk probleem. Het speelt inderdaad vaker in de Randstad, maar ook in Vlissingen of Middelburg bestaan achterstandswijken waar voornamelijk allochtonen wonen. Daar let ik bij het stemmen dus wel op'', aldus Joke Corbij (33).

,,Trouwens, al speelt het hier dan niet zo erg, dat betekent toch niet dat je er niet over na hoeft te denken.''