Talent voor de klas

De Verdieping besteedt deze maand extra aandacht aan de problemen van onderwijsgevenden. Op deze pagina komen zij zelf aan het woord. Aflevering 4: de bierkaai van de zij-instromer.

Onbevooroordeeld ging René Norbert (43) in september als zij-instromer aan de slag op een roc in Rotterdam. ,,Zelf heb ik Hogere Zeevaartschool gedaan, nadat ik van de mts kwam. Ik dacht bij mezelf: mts en beroepsonderwijs op een roc, dat is ongeveer hetzelfde. Dus ging ik aan de slag met een bepaald idealisme. Ik wilde die kinderen vlotjes laten doorstromen naar de hts. Maar ik schrok van het niveau, dat is veel lager dan ik had verwacht.''

,,Achteraf kun je zeggen dat ik daar niet goed over heb nagedacht. Ik ben als computerdocent met een IT-verleden goed in mijn vak, maar eigenlijk is dat helemaal niet zo belangrijk. Je moet de klas in de hand weten te houden. Dán ben je een goede leraar.''

Een koude douche wil René Norbert zijn overstap van de IT-branche naar het onderwijs niet noemen, maar dat het tegenvalt, is zeker. Begin dit jaar werd hij 'weggesaneerd' bij zijn bedrijf, waar hij dertien jaar als ICT-consultant werkzaam was. Norbert liep al langer met het idee rond in het onderwijs aan de slag te gaan. Dit verlangen werd versterkt door de geboorte van zijn dochtertje Naomi, inmiddels vier jaar oud. ,,Als ICT'er was ik vaak weg. En dat is lastig als je dochter om vijf uur uit de crèche gehaald moet worden.'' Maar ook zijn ervaringen op de Hogere Zeevaartschool, waar hij marifooncursussen gaf aan volwassenen, deden zijn enthousiasme voor een onderwijzersbaan groeien.

Norbert reageerde op een advertentie in de krant, waarin een computeronderwijzer werd gevraagd. Hij solliciteerde, werd aangenomen en vervolgens voor de leeuwen geworpen. ,,Door allerlei verschuivingen in de directie was er nauwelijks iets voorbereid. Ik ben in september maar gewoon begonnen. De roosters deugden niet. En ik moest zelf, samen met een collega, de lesstof nog ontwikkelen.''

Het slokt veel van zijn tijd op en frustreert het enthousiasme van de beginneling. Zeker omdat op een Dordts roc, waar hij eenmaal per week stage loopt in het kader van zijn avondopleiding tot onderwijzer, alles wél tot in de puntjes geregeld is. ,,Daar trekken ze de lesstof voor een bepaalde week gewoon uit de la.''

Op het Rotterdamse roc is nauwelijks begeleiding. ,,Een ervaren collega heeft wel zijn hulp aangeboden, maar dat komt ook niet verder dan een snelle babbel in de koffiepauze.''

De organisatorische strubbelingen drukken extra op de toch al zware overstap van snelle IT'er naar onderwijzer. Want of hij wil of niet: Norbert slaat aan het vergelijken. ,,Mijn werk als IT-consultant was dynamisch. Je moet het constant bijhouden, constant bijleren. Veel leerlingen kunnen dat niet. Het is sowieso een cultuurschok voor iemand uit een prestatiegerichte omgeving. Eenderde van de eersteklassers haalt uiteindelijk het diploma. Ik voel me vakdocent, terwijl een sociaal werker soms beter zou zijn.''

Het kost moeite om klassen stil te krijgen. ,,Als ik sommige leerlingen niet zou kennen, zou ik er op Zuidplein met een boogje omheen lopen. Ze zijn allemaal erg goed op de hoogte van hun rechten, maar niet van hun plichten. Ik heb er soms wel begrip voor: veel van hen komen uit gebroken gezinnen, hebben problemen thuis. Ze hebben een strakke hand nodig, maar zo zit ik niet in elkaar. Er komen zelfs leerlingen naar mij toe die zeggen: Meneer, u moet wel strenger zijn, hoor.''

,,Het is toch ook gek dat ik als beginneling voor de eerste klas sta? Dat terwijl ervaren collega's voor de hogere groepen staan, die doorgaans rustiger zijn. Daar is gewoon niet goed over nagedacht.”

In een grote organisatie als het roc waar Norbert werkt, is het vechten tegen de bierkaai. ,,De helft van het lerarenkorps is uitgeblust, moegestreden. In het begin dacht ik: moet je kijken, daar zitten ze dan. Maar over tien jaar zit ik er zelf waarschijnlijk ook zo bij. Ik kan het ze niet kwalijk nemen.''

Al zijn z'n eerste ervaringen voornamelijk negatief, toch geeft Norbert het niet op. Hij heeft zijn hoop gevestigd op het project gestuurd onderwijs, dat vanaf volgend jaar ingevoerd wordt. Net zoals in de IT-wereld: van project naar project. ,,Dan kom ik beter tot mijn recht. Ik ben er inmiddels achter dat ik meer begeleider ben dan docent.''