Geronselde prostituee doet zelden aangifte

DEN HAAG - Slechts een op de twintig slachtoffers van mensenhandel doet aangifte, blijkt uit onderzoek van de nationale rapporteur mensenhandel, mr. A. Korvinus.

Ze heeft gisteren haar tweede rapport aangeboden aan minister Donner (CDA, justitie). Volgens de rapporteur doen de prostituees zelden aangifte, omdat Nederland hen geen bescherming kan bieden als zij na het proces teruggaan naar hun eigen land. De vrouwen, die na hun getuigenis worden uitgezet, worden in hun dorp of stad vaak bedreigd door handlangers van de souteneurs. Ook benaderen de criminelen hun familie.

De vrouwen weten vaak wel wat voor werk ze gaan doen in het westen. Maar pas hier worden ze geconfronteerd met het geweld. Onder dwang moeten ze zoveel mogelijk geld verdienen. De helft van hun inkomsten wordt hen vervolgens afgenomen. Als de vrouwen dreigen naar de politie te stappen, worden ze opgesloten, nemen de criminelen hun paspoort in, of eisen ze een grote afkoopsom.

Verreweg de meeste slachtoffers zijn vrouwen. In slechts één van de 111 onderzoeken die de politie van 1997 tot en met 2001 afsloot, ging het ook om jongens. In toenemende mate manifesteren vrouwen zich ook als (mede)daders bij mensenhandel. Hun aandeel was in 2001 26 procent, tegen 21 in 2000.

Van de verdachten heeft bijna de helft de Nederlandse nationaliteit. Verder komen ze vooral uit voormalig Joegoslavië, Nigeria, Turkije, Albanië, Bulgarije en de vroegere Sovjet-Unie. Hun slachtoffers halen ze voornamelijk uit landen als Tsjechië, Polen, Oekraine, Bulgarije, Rusland en Nigeria.

Veel verdachten blijken eveneens actief in andere takken van criminaliteit, als diefstal en drugshandel. Ook daarbij schrikken ze niet terug voor geweld.

De maximumstraf voor mensenhandel in Nederland is zes jaar cel. Maar die kan oplopen tot tien jaar. Het delict moet niet worden verward met mensensmokkel. Daarbij gaat het om hulp (niet zelden tegen forse bedragen) bij het illegaal binnenkomen van een land. Bij mensenhándel worden mensen geronseld voor een baan in het buitenland.

In haar eerste rapport, dat in mei vorig jaar verscheen, deed Korvinus de aanbeveling alle vormen van sociaal-economische uitbuiting met behulp van dwang, misleiding of geweld strafbaar te stellen als mensenhandel. De politiek moet daar nog over praten.