Spannende campagnefinale

DEN HAAG - De belangrijkste lijsttrekkers hebben elkaar gisteravond ontzien in de spannende slotfase van een enerverende soms zinderende verkiezingscampagne. Voor het eerst suggereren drie verschillende peilingen dat Wouter Bos met zijn PvdA vandaag als de grootste partij uit de bus komt.

Veel nieuwe gezichtspunten leverde het gisteren live uitgezonden lijsttrekkersdebat niet op. Balkenende herhaalde zijn uitspraak dat hij niet in een coalitie wil stappen met de LPF. ,,Dat zou niet geloofwaardig zijn, de burger zou dat niet begrijpen.'' Halsema (GroenLinks) voorspelde een centrum-links kabinet, terwijl Zalm zijn vrees uitsprak voor een instabiele CDA/PvdA-regering. ,,Dat wordt een moetje, dan krijg je geen goede regering,'' zei hij.

De lijsttrekkers leverden slag om de zwevende kiezer en de strategische stemmer. Ongeveer een derde van de kiezers had gisteren volgens opiniepeilers nog geen keus gemaakt. Zij kunnen de doorslag geven bij de vraag of het CDA met links of met rechts gaat regeren.

De PvdA is volgens de peilingen licht favoriet en kan de grootste worden. Maar bij de zwevers zitten volgens Marketresponse flink wat potentiële CDA-stemmers. Ook zou het CDA nog kunnen profiteren van twijfelende VVD- en LPF-kiezers. De PvdA kan misschien rekenen op 'overlopers' van GroenLinks, D66 en de SP.

Volgens Nipo en Interview/NSS mogen de sociaal-democraten op 43 zetels rekenen, Maurice de Hond kwam zelfs op 45 uit. Het CDA staat in alle peilingen op 42. De kleinere partijen lijden volgens de bureaus flink onder de nek-aan-nekrace tussen CDA en PvdA.

In het debat van gisteren passeerden alle standaard-argumenten van de afgelopen weken. Bos, Balkenende, Zalm, Halsema, Marijnissen en Herben vielen elkaar aan economisch beleid, integratie, veiligheid en de gewenste coalitie. Ze konden niet meer verrassen met nieuwe gezichtspunten.