Tanden in de kartels

Sinds de oprichting, vijf jaar geleden, is de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) voornamelijk bezig geweest met het onderzoeken van verzoeken van bedrijven om uitgezonderd te worden van de bepalingen in de mededingingswet. Honderden verzoeken om niet onder de wet gerekend te worden, kwamen er binnen bij de nieuwe organisatie. Nederland was een kartelland en Nederlandse bedrijven zagen juist voor hun individuele geval of hun deelmarkt alleen maar redenen om dat vooral zo te houden.

Dat 350 van dergelijke verzoeken werden afgewezen betekent niet geheel ten onrechte volgens de NMA dat in ieder geval al 350 de concurrentie beperkende afspraken de wereld uit zijn geholpen.

De uitspraak, vorige week, van de NMa tegen de marktbedervende praktijken van aanbieders van mobiele telefonie markeert eigenlijk de afsluiting van die eerste, verkennende periode. Een periode die ook wordt afgesloten met het vertrek van de eerste directeur-generaal van de NMa, A.W.Kist.

De NMa gaf, niet in de laatste plaats door de omvang van de boete van 88 miljoen euro, de aanbieders van mobiele telefonie in de eerste plaats een krachtig signaal dat er niet langer met de mededingingswet te spotten valt. Ook bedrijven die op heel andere markten opereren, doen er goed aan het signaal op te pikken.

De mededingingsautoriteit liep ernstige imagoschade op door de conclusies van de parlementaire enquête naar bouwfraude. In die wereld waren (en zijn wellicht) prijsafspraken aan de orde van de dag, zonder dat de NMa daar een vinger achter heeft weten te krijgen. De uitspraak rond de aanbieder van mobiele telefonie komt dan ook publicitair op een gunstig moment.

Onder nieuw leiding zal de NMa nu kunnen beginnen aan het daadwerkelijk toezicht houden op de vrijheid van markten. Nu de ontheffingsverzoeken zijn afgehandeld, kan Kists opvolger zijn tanden gaan zetten in grote zaken. Zoals allerlei vormen van verticale prijsbinding. In dat kader is het op zijn minst raar dat de NMa geen overtreding van de wet ziet als makelaars zich massaal aan de adviesprijzen van hun vakorganisatie houden. Dat een makelaar die dat aan de kaak wil stellen, uit de organisatie wordt gestoten, wekt toch op zijn zachtst gezegd bevreemding.