Balkenende acht PvdA ongeschikt

DEN HAAG - CDA-lijsttrekker Balkenende vindt dat de PvdA nog niet klaar is om te regeren. Daarom wil het CDA verder met de VVD, ook als de PvdA grote winst boekt en CDA en VVD bij de verkiezingen niet meer dan een nipte meerderheid halen. Een nieuw kabinet met de LPF acht hij uitgesloten.

Volgens Balkenende is er binnen de PvdA nog zoveel onzekerheid over het 'politieke profiel', dat deelname aan een kabinet nu niet wenselijk is. Hij zegt dat de PvdA na de enorme nederlaag in mei een fundamenteel debat nodig heeft over de koers van de partij, zoals het CDA dat ook meemaakte na de klap in 1994, toen de partij twintig zetels verloor.

,,Wij moesten toen afstand nemen van de periode van regeringsverantwoordelijkheid en ons heroriënteren. Ik heb het gevoel dat de PvdA nog midden in die fase zit'', zegt Balkenende vandaag in deze krant. ,,Dat is geen oordeel, maar een waarneming. De partij heeft tijd nodig om het eigen profiel vast te stellen.'' Politiek leider Wouter Bos heeft gezegd dat de PvdA in principe bereid is om te regeren. Eerder verklaarde hij al, dat wie dat niet gelooft maar niet op zijn partij moet stemmen.

In de peilingen van de afgelopen maanden zweefden CDA en VVD net rond de 75 zetels, soms iets erboven, soms iets eronder. Vrijdag hadden beide partijen in de kiezersonderzoeken geen meerderheid. Het CDA kwam uit op 46, de VVD op 27 en de PvdA steeg tot 35 zetels. Zet die trend door, dan zou een coalitie met de sociaal-democraten op een ruimere meerderheid kunnen rekenen dan een kabinet met de VVD.

Ook als een combinatie van CDA en VVD slechts een nipte meerderheid haalt, geeft Balkenende voorkeur aan voortgezette samenwerking met de liberalen. Een centrum-rechts kabinet is volgens hem nodig om de problemen op te lossen die de paarse kabinetten hebben achtergelaten. Balkenende: ,,Staar je niet blind op de mate waarin je een meerderheid hebt, maar let vooral op de vraag of je genoeg daadkracht aan de dag kan leggen om problemen op te lossen.''

De CDA-lijsttrekker wijst de LPF onomwonden af als mogelijke derde partij om CDA en VVD aan een meerderheid te helpen. LPF-lijsttrekker Herben heeft al aangegeven daar graag aan mee te werken.

Het zou volgens Balkenende ongeloofwaardig zijn na alle strubbelingen met de LPF die leidden tot de val van het kabinet, de samenwerking met die partij gewoon voort te zetten. Daarmee gaat hij verder dan eerdere uitspraken. Daarin hield de CDA-top de optie met de LPF open.

Balkenende 'weigert zich gek te laten maken' door de peilingen. Evenmin is het CDA van plan naar aanleiding van opinieonderzoeken de koers te wijzigen. ,,Het fenomeen van de peilingen waarop toevalstreffers van grote invloed zijn, heeft zijn eigen dynamiek gekregen. Partijen kunnen opeens enorm gaan stijgen zonder dat er iets is veranderd'', zegt Balkenende, doelend op de recente opmars van de PvdA.

Vrijdag pleitte ChristenUnie-lijsttrekker Rouvoet voor een verbod op publicatie van de peilingen een week voor de verkiezingen. Balkenende wijst dat af: hij vindt dat onrealistisch. De CDA-lijsttrekker: ,,Ik mag hopen dat Nederlanders zich net zomin als wij gek laten maken en de ene dag voor de ene aantrekkelijke persoon vallen en de volgende dag voor een ander.''