Op naar de 150000 man

AMSTERDAM - Nog eens 62000 Amerikaanse militairen vertrekken naar de Golfregio ter voorbereiding op een actie tegen Irak. Minister van defensie Rumsfeld tekende dit weekeinde twee opdrachten aan mariniers, piloten en ondersteunend personeel om naar de regio af te reizen.

In totaal zal de Amerikaanse troepenmacht in de Golf eind deze maand zijn opgevoerd tot 150000 man, waarvan de helft nu al aanwezig is, op (vliegdek)schepen en bases in landen als Koeweit en Katar. De Washington Post liet gisteren een hoge militaire functionaris vertellen, dat het leger ,,tegen midden of eind februari in de beste positie is'' om in te grijpen.

Rond die tijd vindt echter ook de jaarlijkse hadj plaats, de pelgrimstocht van miljoenen moslims naar Mekka. Een militaire actie tegen Irak tijdens de hadj zou in de Arabische landen zeer slecht vallen. Bovendien stellen ook andere Amerikaanse bondgenoten zich steeds kritischer op. De weerstanden in Berlijn en Athene zijn bekend, maar ook de Britse minister Straw benadrukte dit weekeinde dat er een VN-mandaat moet liggen vóórdat een actie tegen Irak kan beginnen.

Anderzijds is zaterdag wel het Britse vliegdekschip Royal Ark naar de Golfregio vertrokken, als onderdeel van een vlootverband van zestien Britse schepen. Vooral binnen de Labourpartij wordt reikhalzend uitgezien naar premier Blairs maandelijkse persconferentie vandaag, waarin hij zijn standpunt over Irak zal uitleggen. Uit onderzoek blijkt dat veel partijleden tegen ingrijpen zijn.

Unmovic-chef Hans Blix wordt vrijdag in Londen verwacht, waar hij nieuw materiaal van de veiligheidsdiensten te zien zal krijgen over Iraks biologische en chemische wapens. Na overleg in Parijs en Brussel zal Blix in Bagdad aandringen op een actievere medewerking aan de VN-wapeninspecteurs. Tot nu toe hebben de inspecties weinig nieuws opgeleverd, heeft Blix al gemeld, maar binnenkort begint Unmovic met inspecties vanuit de lucht om verborgen wapens op te sporen.

Pogingen van Unmovic en het Internationaal Atoomagentschap om informatie los te krijgen van Iraakse wetenschappers, lijken weinig op te leveren. Twee van hen hebben na een eerste ondervraging - met een Iraakse regeringsfunctionaris als getuige - geweigerd naar het buitenland te gaan voor een nader gehoor. Blix' mannen stonden overigens dit weekeinde voor het eerst voor een dichte deur: een farmaceutisch bedrijf weigerde enkele opslaghallen te openen omdat de personeelsleden met de daarvoor benodigde sleutels vrij waren.