Een rechtvaardig pardon

Het mag gerust een politieke doorbraak worden genoemd dat een kabinet van liberalen en christen-democraten een pardonregeling voor een specifieke groep asielzoekers heeft getroffen. CDA en VVD waren daar altijd tegen uit vrees voor een aanzuigende werking. Die vrees is er nog altijd, maar nu is er ook de erkennning dat nalatigheid van de overheid consequenties behoort te hebben.

Die erkenning pakt gunstig uit voor 2200 asielzoekers die door inactiviteit van overheidswege langer dan vijf jaar in een en dezelfde procedure zitten. Uit een oogpunt van rechtvaardigheid is dat een stap vooruit, die bovendien voor enige grond onder de voeten zorgt.

In het vreemdelingenbeleid is het altijd uiterst moeilijk een lijn te vinden die rechtvaardig is. Het lijkt nobel om, zoals de oppositie in het spoor van Vluchtelingenwerk bepleit, voor alle 'oude gevallen' de hand over het hart te strijken, maar daarin zit een sterk element van willekeur. Het is niet rechtvaardig tegenover asielzoekers in een vergelijkbare positie die zijn uitgewezen en het zet met terugwerkende kracht een premie op het eindeloos rekken van procedures. Bovendien zou zo'n ruim pardon het aanzuigende effect hebben dat de regering wil voorkomen. Het is een illusie dat Nederland, zoals directeur Nazarski van Vluchtelingenwerk zegt, hier de kans zou hebben voor eens en altijd de erfenis uit het verleden weg te werken en met een schone lei te beginnen.

De regeling van minister Verdonk (vreemdelingenzaken en integratie) levert een objectief criterium op, dat is toegesneden op het probleem dat in het geding is: de langdurige onzekerheid waarin een asielzoeker verkeert. De overheid steekt nu de hand in eigen boezem voor de gevallen waarin zij apert heeft verzaakt de vluchteling tijdig uitsluitsel te geven. Dit is een ernstige poging tot rechtvaardigheid, gespeend van de gemakzucht die soms spreekt uit beroepen op menselijkheid en ruimhartigheid.

De minister verdient een extra pluim voor de wijze waarop zij haar verantwoordelijkheid heeft genomen. De regeling is omvat (door er ook tijdelijk ontheemden bij te betrekken) een grotere groep dan CDA, VVD en D66 in het regeerakkoord hadden afgesproken. Verdonk geeft daarmee krachtig inhoud aan het begrip dualisme tussen kabinet en Kamer.