Gereformeerden tegen 'blasfemische' fusiedruk

AMSTERDAM - De druk die uitgeoefend wordt op kerken en gemeenten die tegen de Samen-op-wegkerkenfusie protesteren, neemt godslasterlijke vormen aan. Dat stelde dr. Piet van Midden zaterdag in Giessenburg.

De gereformeerde synode, die al instemde met fusie van de hervormde, lutherse en gereformeerde kerken, wilde weten wat men daar lokaal van dacht. Zo'n 65 plaatselijke kerken waren zaterdag aanwezig in Giessenbrug. Volgens Arie de Leeuw uit Noordeloos, medeorganisator van de bezinningsdag, vertegenwoordigden ze 45000, misschien wel 50000 gereformeerden waarvan de meesten passen voor de Protestantse kerk in Nederland (PKN). Ze zijn 'niet tegen Samen-op-weg', zegt De Leeuw, maar voelen niets voor een fusie. Een losser verband zou hun beter passen.

Nu de datum waarop definitief over de fusie gestemd moet worden - 12 december - nadert, neemt ook de weerstand toe. Resoluut stelde P. van Midden vast dat gereformeerden 'vrijwel alles' wat hen lief is verspelen bij de fusie. De Sow-beleidsmakers oefenen daarbij ongepaste druk uit. Van Midden parafraseerde de aanpak als volgt: 'Doe het nou maar, de Here Jezus vraagt dit van je'. Van Midden, cynisch: ,,Jezus heeft gebeden om het fusiemodel en Hij is na 2000 jaar door de drie synoden verhoord.'' De gereformeerde predikant uit Bergambacht vond dat 'blasfemisch'.

Zaterdag nam men nog geen definitief standpunt in, maar het schot voor de boeg was duidelijk. De Leeuw vreest dat er 'grote brokken' komen als de fusie ongewijzigd wordt doorgezet. ,,Wij vragen de gereformeerde kerken tégen te stemmen, of ja te zeggen maar dan met behoud van onze rechtspositie.''

De angst voor verlies van plaatselijke autononomie is de rode draad in het verzet. ,,Het idee dat de tent van jou is, is essentieel,'', zei Van Midden. Verliezen gelovigen dat gevoel, dan raken ze hun motivatie kwijt, en de kerk een hoop geld. ,,Ik geef graag aan de plaatselijke fanfare, niet aan de landelijke bond van fanfareorkesten, zo werkt dat.'' De kleinere kerkjes in den lande moeten, rekende Van Midden voor, het PKN-gelag betalen.

,,U kunt nu gewoon nee zeggen'', en dat raadde hij gereformeerde kerken dan ook aan, al was het maar om zaken rond financiën en contracten van predikanten eerst naar eigen goeddunken te regelen. ,,Je kunt altijd nog instappen.''

Volgens De Leeuw 'stappen wij niet uit de PKN, maar laten zíj ons achter'. Ook Van Midden sprak van 'losgelaten' kerken. Wat er met die kerken gaat gebeuren als in december de PKN onomkeerbaar wordt, kwam even ter sprake. Van Midden opperde een 'associatieverdrag' met andere kerkverbanden, 'eventueel ook met de PKN'.

Enkele behoudende gereformeerde kerken zijn reeds in gesprek met de Nederlands-gereformeerde kerken om zich daarbij aan te sluiten, maar daar denkt De Leeuw niet aan. ,,Bij de koffie zeiden ze al 'We beginnen voor onszelf'. Ook hoorde ik opties als 'doopsgezinde broederschap' en 'remonstranten' noemen.''

Volgens De Leeuw rest de Sow-top, óók aanwezig in Giessenburg, maar één verstandige keus: ,,Opschorten, dat besluit. Anders is de schade niet te overzien.'' In januari komen de verontruste gereformeerde kerken weer bij elkaar in Giessenburg, om 'zo nodig' nadere stappen te ondernemen.