Russische duikboot gezonken

MOSKOU - Menselijk falen is de oorzaak van het zinken van de atoomonderzeeër K-159 in de Barentsz-zee zaterdagochtend, waarbij negen van de tien bemanningsleden omkwamen. Dat heeft de Russische minister van defensie Sergej Ivanov gisteren gezegd.

,,Elementen van lichtzinnigheid, en vertrouwen dat het wel los zou lopen'', zo kenmerkte de Russische minister Ivanov het optreden van de marine. Hij ontsloeg de bevelhebber van de onderzeeërsdivisie, die slechte weersvoorspellingen genegeerd zou hebben. Minister Ivanov sprak met strak vertrokken gelaat over ,,instructies en regels die honderd procent aandacht verdienen, anders heeft dat vroeg of laat tragische gevolgen die onschuldige mensen treffen.'' Daarbij doelde hij ook op het ongeluk eerder deze week waarbij twee legerhelikopters in Vladivostok onder het oog van de minister botsten na een fout van een piloot.

De veertig jaar oude onderzeeër K-159 zonk zaterdag in zwaar weer op zijn laatste tocht, op weg naar een fabriek bij Moermansk waar de atoommotoren ontmanteld zouden worden. De K-159 kon al niet meer op eigen kracht varen. Door de hoge golven sloegen de pontons die het schip voorttrokken los. Ook zou het luik van de commandotoren van de onderzeeër open hebben gestaan, waardoor het schip gemakkelijk water maakte en zonk.

Een bemanningslid werd uit het ijskoude water gered. Twee lichamen zijn geborgen, de overige zeven bemanningsleden verdwenen waarschijnlijk met het schip naar 230 meter diepte. In de regio Moermansk was gisteren een officiële dag van rouw.

De Noorse milieuorganisatie Bellona waarschuwde voor het gevaar dat de atoomreactoren kunnen opleveren voor de omgeving als ze gaan lekken. De reactoren waren al in 1989 uitgezet en de wapens verwijderd, maar de K-159 lag net als 190 andere oude sovjet-atoomonderzeeërs te roesten in het dok. Volgens Bellona had voor het transport de radio-actieve brandstof verwijderd moeten worden. ,,Dit was de slechtste en goedkoopste optie'', aldus Aleksandr Nikitin van Bellona. Nikitin is een voormalig marine-kapitein die in 1996 veroordeeld werd na een kritisch rapport over nucleaire risico's, maar later vrijspraak kreeg.

De tragedie riep in Rusland meteen herinneringen op aan de ramp met de atoomonderzeeër Koersk ruim drie jaar geleden. De Koersk was nog in bedrijf en verging tijdens een oefening met 118 bemanningsleden aan boord. Het weifelende optreden van president Poetin, de misleidende berichtgeving en het gestuntel bij de reddingspoging van de Koersk kregen destijds veel kritiek. Poetin was daarom deze keer snel met het aankondigen van een grondig onderzoek en het aanwijzen van verantwoordelijken. Volgens de marine zal ook de K-159 geborgen worden, net als de Koersk twee jaar geleden.