Gevaar voor de dijken nog niet geweken

ROTTERDAM - Dat het risico van dijkverschuivingen of -breuken groot blijft, blijkt wel bij Rotterdam. Daar heeft een veendijk het begeven. Water van het riviertje de Rotte stroomde gistermiddag over een boezemkade van de Bergse Linker Rottekade naar het achterland. Na Wilnis is dit de tweede dijkdoorbraak.

Vooral in Noord-Holland, Zuid-Holland en Friesland kunnen hevige regenbuien problemen veroorzaken bij de zeer droge veendijken. Tientallen werknemers van de waterschappen controleren dag en nacht enkele duizenden kilometers dijk.

In Rotterdam valt de schade nog mee. Het water bereikte een volkstuinencomplex. Achter de huizen aan de Rottekade is de sloot bijna leeg. Kinderen probeerden gistermiddag de vissen, die in de modder spartelden te vangen met een schepnet. Het water sijpelt vanuit de boezem door een brede scheur naar een weilandje met een paar volkstuinen. Daarna komt het water in een sloot die de wei scheidt van de woonwijk Nieuw Terbregge.

Een paar bewoners van de nieuwbouwwijk Terbregge keken gisteren gelaten toe. De dijk is over een lengte van zo'n vijftig meter verzakt. Pas als de dijk van de brede Rotte zelf breekt, is het mis. Hun huizen zijn nu niet in gevaar, verzekert het Hoogheemraadschap van Schieland. Op de Linker Terbregse Rottekade is het rustig. De mobiele eenheid hield de eerste uren nieuwsgierigen op afstand.

Niek Stijlen, directeur van het Hoogheemraadsschap Schieland, vermoedt dat de oorzaak van de verzakking sterke gelijkenis vertoont met die in Wilnis. De grondwaterstand is door de droogte erg laag. De massa van de boezemkade is daardoor dermate afgenomen dat deze uiteindelijk bezweek. ,,Die kans zit er altijd in. Dat heb je met extreme droogte, maar ook met extreem natte periodes.''

Gebeurtenissen zoals in Wilnis en gisteren in Rotterdam zijn dan niet uit te sluiten, aldus Stijlen. ,,Je hebt te maken met natuurlijke processen, waarop je maar beperkt invloed kunt uitoefenen. We leven nu eenmaal voor een deel onder de zeespiegel. Dat brengt gevaren met zich.''

Boezemkades zijn secundaire waterkeringen langs sloten en ringvaarten. Schieland telt zo'n 200 kilometer van deze werken. Die zijn, net zoals de kade bij de Rotte, de afgelopen weken intensief geinspecteerd. De bewuste dijk is zelfs voor het afgelopen weekeinde nog bekeken. Maar zo'n visuele inspectie geeft geen enkele garantie dat dergelijke kades honderd procent veilig zijn, zegt Stijlen. ,,Scheuren kunnen in een mum van tijd ontstaat. Ook bij deze boezemkade was het binnen een uurtje gedaan. Je kunt nu eenmaal niet in de dijk kijken.''

Na de ramp in Wilnis is het nut van visuele inspecties al ter discussie komen te staan. De Unie van Waterschappen kijkt samen met instanties als Geo Delft naar betere manieren om dijken als in Wilnis en Rotterdam te controleren. Stijlen benadrukt dat het vooral de secundaire dijken zijn die met verzakking of verschuiving te maken kunnen krijgen. De primaire waterkeringen, zoals rivierdijken, bezitten een dusdanige massa en samenstelling dat dergelijke problemen uit te sluiten zijn.