Kwart miljoen rouwenden op weg naar Najaf

AMSTERDAM - Zeker 300000 Iraakse sjiieten zijn vanuit Bagdad onderweg naar de heilige stad Najaf om daar morgen hun geestelijk leider ayatollah Mohammed Bakir al-Hakim te begraven. Zijn broer stelde de Amerikaanse troepen in Irak indirect verantwoordelijk voor zijn dood, en die van zeker 82 anderen, toen vrijdag in Najaf een autobom ontplofte.

Abdelaziz al-Hakims toespraak in de sjiitische voorstad Sjadimija van Bagdad, waar de processie gisteren begon, vond veel bijval onder de rouwenden. ,,Ze hebben ons vanaf het begin gezegd dat zij verantwoordelijk zijn voor de veiligheid, maar ze hebben hun belofte niet gestand gedaan en zijn verantwoordelijk voor het bloed dat vloeit in Najaf, Bagdad, Basra en elders in Irak'', zei hij.

De Amerikanen hadden zich in april uit Najaf teruggetrokken vanwege weerstanden onder de sjiitische bevolking. Ook bij de processie, die van Bagdad naar de tweede heilige stad in Irak, Kerbala, Koefa en dan naar Najaf gaat, houden de Amerikanen zich onzichtbaar. De vrachtwagen met de met groene, islamitische kleden bedekte lijkkist en de rouwenden worden bewaakt door de Badr brigade, de in Iran getrainde militaire tak van Sciri, Al-Hakims partij. De ayatollah had de brigade op aandringen van de Amerikanen buiten de oorlog gehouden en later ontmanteld.

De Amerikanen lijken zich de kritiek aan te trekken. De in Irak gelegerde Amerikaanse majoor Rick Hall zei gisteren tegen de Washington Post dat de Amerikanen vanaf morgen willen patrouilleren rondom de Imam Ali-moskee in Najaf, waar de aanslag plaatshad. Het wachten is op toestemming van de Hawza, de sjiitische autoriteiten in Najaf. De Amerikanen willen verder 400 vers-getrainde Iraakse politiemensen de heiligdommen in Najaf en Kerbala laten bewaken.

Bovendien werd gisteren bekend dat de VS overwegen al op korte termijn een Iraakse paramilitaire troepenmacht te vormen. Iraakse functionarissen meldden dat er overleg is geweest over zo'n gewapende militie. De Iraakse regeringsraad had daar al eerder op aangedrongen, maar de Amerikanen waren niet erg happig op het bewapenen van Irakezen.

Bij de aanslag kwamen zeker 83 en wellicht zelfs meer dan honderd mensen om. Er vielen zo'n 200 gewonden. Van veel slachtoffers waren nauwelijks resten te vinden -van Al-Hakim slechts een hand, ring en een horloge.

Er zouden meerdere aanhoudingen zijn verricht, maar over de aantallen bestaat verwarring. Iraakse politiemensen spraken over negentien arrestanten, onder wie Koeweiters, Palestijnen en Saoediërs die banden met de terreurgroep van Al-Kaida zouden hebben. Maar de gouverneur van Najaf meldde gisteren 'een handvol' arrestanten, allen met de Iraakse nationaliteit.