Splijting dreigt in episcopale kerk VS

Tegenstanders van de wijding van een homoseksuele bisschop in de episcopale kerk in de Verenigde Staten hebben zich verenigd. De bundeling van conservatieve krachten heeft een naam -Netwerk- en naar eigen zeggen veel aanhang. ,,Wij splijten de episcopale kerk doormidden.''

De sodomieten spelen een kwaadaardig spel, om ons, orthodoxe anglicanen, onderuit te halen, meldt Virtuosity, een website voor behoudende anglicanen. De tegenstanders bedienen zich van vuile methoden waar Stalin trots op zou zijn, aldus de site. Opponenten proberen met smerige middelen hun lage doelen te bereiken, terwijl wij, orthodoxen, de overgrote meerderheid vormen in de anglicaanse wereldkerk. ,,We verwachten een slagveld, waarop we vechten tegen vele jaren smeerlapperij.''

Taal en toon verraden een verharding in het gevecht binnen de Amerikaanse episcopale kerk, onderdeel van de anglicaanse wereldkerk. De strijd is uitgebroken na de wijding van Gene Robinson. Deze openlijke homoseksueel werd op 2 november tot bisschop van het diocees Durham gewijd - het bericht ging de hele wereld over.

Bisschop Robert W. Duncan trad begin vorige week naar buiten met de mededeling dat hij het Network of Anglican Communion Dioceses and Parishes had opgericht. Dit netwerk van gemeenten en bisdommen wil zich, precies als bezwaarde hervormde gemeenten in Nederland, niet afscheiden, maar beschouwt zichzelf als de ware voortzetting van de kerk.

Duncan zei tegen The New York Times: ,,We vertrouwen erop dat de rest van de christelijke gemeenschap zoveel druk uitoefent op de episcopale kerk dat die terugkeert op haar schreden.''

Duncan bedoelt dat de wijding op 2 november van Gene Robinson, de eerste openlijke homosekuele bisschop binnen de anglicaanse gemeenschap, teruggedraaid moet worden. De kans daarop is zeer gering. Ook het feit dat de episcopale kerk het inzegenen van homorelaties toestaat blijkt voor de conservatieven onverteerbaar.

Inmiddels hebben dertien bisdommen zich aangesloten bij het Netwerk, en het lijkt erop dat de steun nog veel breder is, ook internationaal.

Anglican Mainstream, een eerder dit jaar opgericht verband van behoudende anglicanen, zamelt wereldwijd handtekeningen in tegen de wijding van Robinson; het aantal loopt richting een half miljoen. Het 'kerstcadeau aan de anglicaanse gemeenschap' moet, meldt Anglican Mainstream, een miljoen verontruste handtekeningen zijn.

Opmerkelijker nog is dat van de 38 primates (leiders van Anglicaanse kerkprovincies) er zestien hebben aangekondigd het Netwerk te zullen erkennen. Voor het merendeel komen ze uit Afrika en Azië. Elf kerkprovincies hebben al verklaard dat 'de gemeenschap met de episcopale kerk gebroken' is - een soort scheiding van tafel en bed.

Met zoveel steun in de rug is de melding van Netwerk-bestuurders dat de episcopale kerk doormidden breekt, geen loze kreet. De dissidenten houden volgende maand in Texas een vergadering waarop ze een plan van actie en een 'theologisch platform' willen vaststellen.

Tijdens een spoedberaad van anglicaanse aartsbisschoppen, eerder dit jaar, wist de Engelse aartsbisschop Rowan Williams, voorzitter van de bijeenkomst, de gemoederen nog wat te sussen. Maar dit betekende uitstel, geen afstel van escalatie. Er circuleert een plan onder episcopale bisschoppen dat moet voorzien in bijzondere steun voor conservatieve gemeenten. In maart zal dat voorstel besproken worden door de bisschoppen. Het plan komt uit de oude doos, beproefd in de jaren negentig toen gemeenten die niet konden leven met de wijding van vrouwen tot priester, extra zorg kregen.

Al voordat Robinson gewijd werd, gingen er stemmen op om mentaliteitsbisdommen te creëren: conservatieve bisschoppen zouden het opzicht moeten krijgen over gelijkgezinde gelovigen her en der. Het nieuwe episcopale plan is daar tegen.

Plaatselijk beleggen conservatieven diensten, waarin het nu eens niet over de oorlog in Irak en het 'varken' Bush gaat, aldus Virtuosity, maar over de rechte leer.

Bisschop Clark Grew II van Ohio noemt de diensten illegaal; elders kerken mag, voor jezelf beginnen niet. Grew beticht de behoudenden van 'diepgewortelde homofobie' en 'het onvermogen om homo's en lesbiennes als kinderen van God te zien'.

Bisschop Duncans Netwerk wil dat conservatieve gemeenten een pro-Robinsonbisdom kunnen uitstappen zonder financiële gevolgen. Zoals te verwachten viel, leverde dat direct een keiharde reactie op van bisschop Grew II: als je eruit stapt, verlies je je kerkgebouw en kan je priester zijn pensioen vergeten.

Duncan: ,,Sleep me maar voor de rechter, dat wordt de anglicaanse rechtszaak van de eeuw. Christenen hebben andere christenen al vaker voor de rechter gedaagd - God zal uitspraak doen.''

Als de episcopale bisschoppen in maart geen bevredigende regeling weten te bedenken voor de klagende gemeenten, dan staat het voorjaar van 2004 in het teken van een forse breuk in het Amerikaanse kerkgenootschap. Nu al kelderen zijn inkomsten dramatisch, zegt een woordvoerder: conservatieven geven al massaal veel minder aan de landelijke kerk.