Naar Bagdad om de Iraakse bevolking een stem te geven

De Leeuwarder Cor Keijzer (66) vertrok het weekeinde voor twee weken naar Irak om te protesteren tegen de dreigende oorlog. Hij gaat als enige Europeaan met een verder Amerikaans gezelschap van Christian Peacemaker Teams. Keijzer is hervormd predikant in ruste en sinds tientallen jaren vredesactivist.

In de Jordaanse hoofdstad Amman ontmoette hij zaterdag 13 Amerikaanse delegatieleden, met wie hij per bus naar Bagdad reist. De afspraak is dat ze twee weken blijven. Als de oorlog begint, verlengen ze hun verblijf. ,,Als je vlucht als het erop aankomt, stelt je solidariteit niets voor. Natuurlijk ben ik bang. Ik hou van het leven. Maar ik heb 65 jaar een mooi leven gehad. Mijn vrouw en vijf kinderen staan achter me. Dat sterkt me.''

Het doel is de Iraakse bevolking een stem te geven. ,,We praten niet met instanties. Dan zal ons worden verweten met de Irakese overheid te heulen. We hebben een netwerk van vertrouwensmensen en informele groepen die we ontmoeten. Soms zullen veiligheidsmensen meegaan. Maar we hebben genoeg ervaring om ook zonder hen de gewone man en vrouw te spreken. Tot nu toe is alleen de propaganda van beide kanten gehoord.''

Keijzer vindt Saddam een verschrikkelijk portret, maar meent dat het Iraakse volk daarom niet onder een oorlog moet lijden. ,,De VN melden een miljoen burgerslachtoffers in Irak door Amerikaanse en Engelse bombardementen en de economische sancties. Dat is wel even wat meer dan bij die Twin Towers.''

11 september 2001 is de campagne voor een oorlog in het Midden-Oosten volgens Keijzer begonnen. ,,Maar 11 september is voor mij óók de dag waarop in Chili Salvador Allende in 1973 met hulp van de Amerikanen werd vermoord. Dat heeft 30000 doden opgeleverd.''

Keijzer krijgt veel steunbetuigingen. Hij ervaart voor het eerst sinds de anti-kernwapendemonstraties begin jaren '80 weer ruime belangstelling voor protest. ,,Die Bush denkt dat het met één telefoontje naar Balkenende is geregeld. Maar de stemming in Europa en onder de Nederlandse bevolking slaat om. In Duitsland en Frankrijk scharen de media zich al bij 'de as van het goede'.''

Keijzer snapt niet waarom al die andere dictators in de wereld wel mogen blijven zitten. ,,Saddam wordt al twaalf jaar als een tweede Hitler neergezet, terwijl er tientallen dictators zijn van wie het curriculum vitae niet verschilt van dat van Saddam. De VS steunden Savimbi, een van de grootste schurken van Afrika. Velen zijn met westerse steun aan de macht gekomen of gebleven.''

,,Een van mijn belangrijkste motieven is dat de vorige inspecteurs, die tot 1998 in Irak verbleven, zeggen dat van de Iraakse strijdkrachten niets over is. Het stelt militair niets meer voor. Turkije en Pakistan zijn vele malen sterker. Pakistan is geen democratie, dat weet iedereen. Israël heeft zelfs vernietigingswapens en chemische wapens, maar daarover mag je niet spreken.''

Wat verwacht Keijzer van zijn reis? ,,Ik heb in Nederland veel contact met vluchtelingen uit het Midden-Oosten en die zeggen allemaal: alsjeblieft geen oorlog! Ook militair deskundigen zijn momenteel voorzichtiger dan vele politici. Als je een derde wereldoorlog wilt voorkomen, steek dan de lont die nu al uit het kruitvat hangt, niet aan. Daar wil ik een bijdrage aan leveren, hoe klein ook.''