Strop door statiegeld

ROTTERDAM - De export van frisdrank uit Nederland naar Duitsland is nagenoeg stilgevallen. Dat komt door de invoering van statiegeld op wegwerpverpakkingen in Duitsland per 1 januari. De schadepost voor de Nederlandse frisdrankindustrie bedraagt 16 miljoen euro.

Dat stelt de branchevereniging van de frisdrankindustrie in Nederland NFI. Statiegeld op wegwerpverpakkingen is in Duitsland per 1 januari ingevoerd na maandenlang ruzie tussen de groene minister van milieu Trittin en de Duitse industrie en detailhandel, die er niets van moeten weten. De partijen stonden een aantal keren bij de rechter.

,,Trittin was die discussie zonder einde zat en besloot kort voor het kerstreces tot invoering van statiegeld. Er is echter tot oktober niets geregeld voor de inname en verwerking van de verpakkingen. Daar is door de toch nog plotselinge invoering niet in voorzien'', zegt medewerker R. Gianotten van de NFI. ,,Tot oktober moeten de supermarkten en andere verkopers zich zelf maar zien te redden.''

Door het gebrek aan infrastructuur willen de Duitse supermarkten niet worden opgezadeld met de enorme berg verpakkingen. Daarom hebben de meeste supermarkten frisdrank in wegwerpverpakkingen uit de schappen gehaald. ,,Als je in Duitsland nu een blikje inlevert kan dat alleen maar bij de winkel waar het gekocht is. Dat moet je aantonen met je aankoopbon. Dat werkt natuurlijk niet'', zegt Gianotten.

Deze praktijk doet de Nederlandse frisdrankexport naar Duitsland de das om, aldus de NFI. Die 16 miljoen euro schade betreft nagenoeg de gehele export naar Duitsland. Daar bovenop komt nog 2 miljoen euro van onverkoopbare frisdrank met Duitse etiketten. ,,Het besluit van de Duitse overheid kwam zo plotseling dat een aantal bestelde partijen al was aangemaakt. Die staan nu in de voorraadkast.''

Ook België dreigt binnenkort een soort ecotaks in te voeren op eenmalige verpakkingen. ,,Als dat doorgaat, dreigen sommige frisdrankbedrijven in Nederland in de rode cijfers te komen. Duitsland en België zijn onze belangrijkste exportmarkten en de markt in Nederland groeit niet zo hard dat die uitval kan worden opgevangen'', zegt Gianotten. De Nederlandse frisdrankindustrie zet jaarlijks 100 miljoen euro om.

Nederland kent geen statiegeld op eenmalige verpakkingen. Na de dreiging van toenmalig minister Pronk van milieu dat dat wel zou worden ingevoerd is met de industrie een convenant afgesloten. Eind 2005 moet 70 procent van het verpakkingsmateriaal worden hergebruikt. Ook moet de hoeveelheid blikjes en flessen op straat (zwerfvuil) voor 2005 met tweederde worden teruggedrongen. Lukt dat de verpakkingsindustrie niet, dan komt er alsnog statiegeld op wergwerpverpakkingen.

In Zweden, Denemarken en enkele Amerikaanse staten bestaat al statiegeld op eenmalige verpakkingen.