Goudgerand pensioen

Volgens voorzitter Witteveen van de Pensioen- en Verzekeringskamer werken we tegenwoordig niet alleen de hele vrijdag voor ons pensioen, maar ook al een groot gedeelte van de donderdag. Pensioenpremies van rond 25 procent zijn geen uitzondering meer.

Met deze woorden geeft Witteveen treffend aan dat wellicht Nederland aan het overdrijven is. Het prachtige pensioenstelsel is de afgelopen jaren door de beursmalaise kwetsbaar gebleken. In de jaren negentig zijn de historisch unieke rendementen gebruikt om de premies tot, naar nu blijkt, onverantwoord lage niveaus te brengen en nu moeten ze snel weer omhoog terwijl dat economisch slecht uitkomt.

Witteveen heeft volkomen gelijk met zijn stelling dat iedereen zich te veel concentreert op de vraag of een pensioenfonds zich een tijdje onderdekking kan veroorloven en, zo ja, hoe lang dan. De vraag of al onze regelingen niet wat te goudgerand zijn is eigenlijk veel belangrijker.

En die vraag kan met een duidelijk 'ja' beantwoord worden. Niet alleen de nog gangbare pensioenuitkering van zeventig procent van het laatstverdiende loon zou vervangen moeten worden door goedkopere systemen als een middelloonstelsel. Ook de tegenwoordig gangbare pre-pensioenregelingen via het pensioenfonds kunnen veel soberder. Witteveen, die zeker niet voor het gelijk maar afschaffen van het prepensioen is, heeft gelijk dat het wel erg veel luxe is. In de meeste gevallen kan een werknemer met het pre-pensioen op 62-jarig leeftijd het bedrijf verlaten met behoud van een pensioenuitkering waar pas op 65-jarige leeftijd de AOW in wordt gebouwd. Tot die tijd draait het pensioenfonds voor dat deel op. Een wel erg dure zaak.

Uiteraard is dit niet iets dat de pensioenfondsen wel even kunnen oplossen. De toekomst van onze pensioenregeling is een zaak van werkgevers en werknemers in samenspraak met de overheid. Die drie partijen zullen zodra een nieuw kabinet aantreedt nu eens eindelijk werk moeten maken van een nieuw pensioenconvenant.

De eerste versie daarvan was zeer succesvol. Ook toen stond kostenbeheersing in de pensioenen al centraal. Het eerste convenant zorgde er echter alleen voor dat de kosten niet stegen; een nieuw convenant zal op echte bezuinigingen gericht moeten zijn.