'Voorzichtigheid kan pensioenen uithollen'

DEN HAAG - Om alle toeters en bellen van ons luxe pensioenstelsel te kunnen financieren, is het extra rendement nodig dat aandelen over een langere periode bieden. Tegelijkertijd dwingen de 'overdreven' voorzichtige voorschriften van de Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK) pensioenfondsen hun aandelen zo snel mogelijk te verkopen. Uiteindelijk leidt die voorzichtigheid dus tot uitholling van het pensioenstelsel.

Tot deze opvallende conclusie komt het adviesbureau Ortec. In opdracht van de koepels van de pensioenfondsen onderzocht Ortec de nieuwe beleidsregels waarmee de PVK de pensioenfondsen wil dwingen tekorten so snel mogelijk weg te werken. Niet eens zozeer de eis van de PVK dat binnen een jaar alle fondsen weer de pensioenaanspraken voor honderd procent kunnen dekken, als wel de eis dat naarmate er meer in aandelen belegd is, er hogere extra reserves moeten worden aangehouden, werkt volgens Ortec schadelijk. Om die reserves te kweken wil de PVK fondsen tot zeer hoge dekkingsgraden dwingen. In sommige gevallen uiteindelijk rond 140 procent.

,,Hoewel je moeilijk kunt zeggen dat iemand te voorzichtig is -dijken kunnen ook niet te hoog zijn- kan het moment komen dat voorzichtigheid uiteindelijk schadelijk wordt, net als er een moment komt dat het geld voor nog hogere dijken beter elders kan worden ingezet'', aldus Ortec-directeur Boender.

De conclusies van Ortec komen de pensioenkoepels goed van pas in hun al maanden durende strijd tegen de PVK. De koepels zien de schadelijke gevolgen om zich heen. Pensioenfondsen verhogen massaal de premies, de loonkosten voor werkgevers stijgen snel en gepensioneerden zien steeds vaker dat hun uitkering niet langer meestijgt met de inflatie.

Boender stelt in het gisteren gepresenteerde rapport dat de macro-economische gevolgen van de voorzichtigheid van de PVK uiteindelijk enorm zullen worden. Met de macro-economische verkenningen van het Centraal Planbureau in de hand komt hij tot de conclusie dat alle seinen op rood gaan: de inflatie zal toenemen, de werkloosheid ook, het overheidstekort stijgt met meer dan een procent extra en de koopkracht neemt met procenten tegelijk af. En dat allemaal omdat de gemiddelde pensioenpremie tot en met 2006 jaarlijks met 7,8 procent omhoog zal moeten. Bij de overheid zelfs met 13,8 procent.

Dat de koepels met het rapport de PVK nog kunnen overtuigen, geloven ze eigenlijk zelf niet. De reactie van PVK-voorzitter Witteveen laat ook weinig hoop. Die herhaalt nog maar eens dat niet de PVK oorzaak van de ellende is, maar de veel te lage pensioenpremie die in de jaren negentig werd betaald. Een kostprijsdekkende premie is noodzakelijk. Hij verwerpt de Ortec-conclusies, omdat volgens Witteveen daarin alleen premiestijging als oplossing wordt gekozen. Witteveen zegt het niet, maar bedoelt het wel: er zijn ook andere oplossingen, zoals een wat minder goudgerande regeling. De PVK-voorzitter wil maar zeggen: de pensioenfondsbesturen hebben zelf de sleutels voor een oplossing in handen.

Veel meer hoop op succes denken de pensioenkoepels te hebben bij de politiek. Politici houden niet van oplopende loonkosten. Bij de formatie zullen de contouren duidelijk moeten worden voor een nieuwe pensioenwet en waar de PVK zich aan zal moeten houden. De pensioenkoepels hopen dat de politiek bereid is meer risco's te nemen en onderdekking een aantal jaren voor lief wil nemen.