Wat je ver weg brengt, is lekker

Vanuit België op de boot naar de Russische enclave Kaliningrad, en dan met vrachtwagens naar het Russische platteland. Welke Belgische specialiteit wordt hier over zo'n vijfduizend kilometer vervoerd: Brussels kant? Pralines? Kriekenbier? Neen, varkensmest.

Het is de remedie van een groep Vlaamse varkenshouders tegen het nijpende mestoverschot. Hun Vereniging van Varkenshouders (Veva) heeft in Rusland een dankbare afnemer van het goedje gevonden. De Russen hebben zich contractueel bereid getoond om vijf jaar lang 150000 ton varkensmest per jaar over te nemen. Dat wil zeggen, als de Vlamingen het zelf komen brengen.

Gisteren lag er reeds 1800 ton varkensmest opgetast op de kade van de haven in Oostende, klaar om te worden verscheept. Een vieze bedoening? Dat valt wel mee. Het belangrijkste en zwaarste bestanddeel van de mest, water, is eruit verdampt zodat er een soort geurloze potgrond overblijft. Bovendien heeft de Veva al geïnvesteerd in een opslagplaats met een vloer die voorkomt dat er viezigheid kan weglekken. Want de Belgische milieu-inspectie volgt de handel met argusogen.

In april zijn er naar verwachting al 25 schepen met mest uit Oostende vertrokken. Als de eerste transporten goed verlopen, komt de Vlaamse varkenshouderij weer iets dichter bij de milieudoelen die haar door de Europese Unie zijn opgelegd. Momenteel produceert Vlaanderen nog twee miljoen ton per jaar meer dan op de Belgische landerijen mag worden uitgestrooid. Vlaanderen telt zeven miljoen krulstaarten op 8940 bedrijven. Maar liefst 96 procent van alle Belgische varkenshouderijen staat in Vlaanderen, waar ze eenderde van de totale land- en tuinbouwproductie voor hun rekening nemen.

Net als in Nederland hebben de boeren al van alles geprobeerd om het mestprobleem op te lossen zonder daarvoor het aantal varkens te verminderen. Maar de akkerbouwers in Wallonië kunnen meer mest echt niet gebruiken. Wilde plannen voor de fabricage van mestkorrels voor de tuin, brandblokken voor de open haard of biogas bleken bovendien financieel te hoog gegrepen.

De Veva heeft zes vrachtwagens naar de haven van Kaliningrad gestuurd om de mest naar de arme Russische zandgronden te brengen. In eerste instantie leggen de boeren wel geld toe op de 'Rusland-route'. De 29 varkenshouders die de eerste lading leverden, hebben dertig euro per ton betaald. Maar Veva-voorzitter André Bracke, zegt in De Standaard goede hoop te hebben dat het lonend wordt naarmate meer mest wordt getransporteerd. Ook onder de boeren zijn de verwachtingen hooggespannen.

Zelfs enkele Noord-Brabantse varkenshouders hebben interesse getoond. Volgens Bracke is het transport naar Rusland voor hen goedkoper dan de mest af te zetten bij akkerbouwers in Noord-Nederland.