Reactor Petten niet zo gevaarlijk als beweerd

Een plotselinge breuk van een koelwaterleiding in de kernreactor in Petten zal geen rampzalige gevolgen hebben. Een commissie van deskundigen heeft dat geconcludeerd.

In die commissie zat ook de Utrechtse hoogleraar C. Andriesse, die dacht dat er wel een kernramp zou kunnen gebeuren. Volgens het rapport van de commissie is ook Andriesse het met de conclusie eens. Zelf was hij niet bereikbaar.

In kernreactoren is de koeling van allesoverheersend belang. Zonder een manier om de warmte af te voeren smelten de staven radio-actief materiaal (bijvoorbeeld uranium). Het is dan niet meer mogelijk om de warmteproductie in die staven af te remmen, waardoor de kern heel heet wordt. Dat zal geen explosie geven, maar het betekent wel het einde van de veilige omhulling van de reactor. Net als in 1986 in Tsjernobil kan daardoor een groot gebied rond de reactor onbewoonbaar worden.

In september vorig jaar opperde de Utrechtse hoogleraar energyfysica C. Andriesse dat dit bij de reactor in Petten zou kunnen gebeuren. Hij daagde de beheerders van de reactor uit om te bewijzen dat het niet zou kunnen gebeuren. De ramp zou volgens hem kunnen beginnen met het plotseling afbreken van een koelwaterleiding - een gevolg van het verzakken van het reactorvat. Dan zou al het water in één keer weglopen en de reactor droog komen te staan.

Voor zo'n geval bestaat er een noodmaatregel: er zakken staven omlaag, tussen de uraniumstaven in, die gemaakt zijn van materiaal dat radioactieve straling opneemt. In feite wordt de reactor daardoor uitgezet. Andriesse zag echter nog twee problemen: de sterke waterstroom bij een leidingbreuk zou de staven omhoog kunnen duwen, waardoor het probleem nog erger zou worden. En het laatste koelwater zou, door de toegenomen hitte, aan de kook kunnen raken. Door de waterdamp zou de reactor juist nog heter worden.

Dat laatste klopt echter niet, zegt de commissie; misschien nog wel voor kernreactoren in Borssele en Dodewaard, die met 'gewoon' uranium elektriciteit produceren, maar niet voor die in Petten, die met zeer radio-actief uranium vooral straling produceert voor medische en onderzoeks-doeleinden. Daar remmen waterdamp-bellen de reactor juist af. Ook het gevaar dat de regelings-staven omhoog geduwd kunnen worden, is bij nader onderzoek niet reëel gebleken, aldus de commissie. Het water stroomt daarvoor niet snel genoeg. De commissie beveelt nog wel extra berekeningen aan.