Eenzame Mitzna vecht tegen demonen

De Israëlische Arbeiderspartij scoort slecht in de peilingen over de verkiezingen van 28 januari. Amram Mitzna, de nieuwe partijleider, weet maar geen kiezers aan zich te binden, ook al is zijn Likoed-tegenstrever premier Sjaron verwikkeld in schandalen. Mitzna gaat eenzaam op tournee.

TEL AVIV - In het hofje bij de familie Koedja in het zuiden van Tel Aviv zitten de drie broers te wachten. Oma bewaart afstand. Tekenen van opwinding zijn ver te zoeken, of het moet in de kooi met parkieten zijn. Toch komt zo meteen Amram Mitzna, de nieuwe leider van de Arbeiderspartij op visite.

,,Ze komen hier altijd. Barak is hier geweest, Bibi (oud-premier Netanjahoe) was er, en nu hoe-heet-ie-ook-weer Mitzna. Ze zijn welkom, hoor'', zegt oma.

In 1951, ze was zeventien, is ze uit Irak, uit Basra, naar Israël gekomen. Ze was net getrouwd, uitgehuwelijkt aan een neef van haar moeder. Tot 1948, de oprichting van de staat Israël, hadden ze het goed in Irak. Daarna begonnen de scheldpartijen en pesterijen: ,,Gaan jullie maar naar Israël, gaan jullie maar tegen ons Arabieren vechten''.

,,In het opvangkamp in Israël was er niets, geen tomaat en geen komkommer, geen werk, niets. We wilden allemaal zo weer terug naar Irak'', vertelt ze. ,,Nu stuurt onze oom uit Bagdad ons nog altijd presentjes'', lacht een van haar zonen.

Bij de vorige Golfoorlog kwam de eerste Iraakse scudraket hier terecht. De Kistenwijk heet de buurt, omdat vele families aanvankelijk woonden in de houten containers waarin de inboedel van immigranten was vervoerd. Het straatnamenbordje meldt slechts cijfers, 3600 en nog wat, een naam ontbreekt. De weg was ooit geplaveid. In een veldje staan schuurtjes bedekt met golfplaten, twee schapen lopen te grazen, een ezel huppelt vrij rond. Dit is dan het zuiden van de metropool Tel Aviv.

Mitzna arriveert omringd door een stoetje journalisten en een paar lijfwachten. Het gezelschap wurmt zich de kamer in, Mitzna op de bank naast gastheer Sjlomo die uitweidt over lokale besognes. Nog steeds staan bij zware regenval de huizen blank, vertelt Sjlomo. De nieuwste ergernis is dat de gemeente de grond, 'onze grond', heeft verkocht aan een ondernemer die er torenflats wil bouwen.

Mitzna hoort het aan, klaagt mee over de verwaarlozing van de buurt en de snode ontruimingsplannen. ,,Al het geld gaat naar de nederzettingen, terwijl het hierheen moet, naar de armere buurten'', herhaalt hij een van de slogans waarmee Jitschak Rabin ooit de verkiezingen won.

Maar bij Mitzna lijkt het niet te helpen, bij Mitzna lijkt niets te helpen. De nieuwe leider, oud-generaal en burgemeester van Haifa, slaat niet aan bij de kiezers. In de peilingen blijft de Arbeiderspartij steken op 20, 22 zetels (van de 120). Zelfs alle tumult rond de dubieuze verkiezingsgelden van Sjaron hebben geen zoden aan de dijk gezet. Kobi, een jongere broer, zegt als een van de weinigen dat hij deze keer wel Arbeiderspartij gaat stemmen. Vorige keer was hij voor Sjaron ,,maar die heeft niets voor ons gedaan. Ze zijn allemaal corrupt. Ik geloof in Mitzna. Een nieuwe bezem veegt altijd schoner, toch?''

Dan haalt de buurman Mitzna op, om hem ook op zijn bankzijn problemen te vertellen. Buurman heeft vorige keer op de oriëntaals-religieuze Sjas-partij gestemd. Dit keer kiest hij voor Sjinoei (Verandering), de partij die zich fel verzet tegen de religieuze invloed en enorm in opmars is. Buurmans beweegreden: Sjas heeft hem niets opgeleverd, en hij wil verandering. Waarmee hij in één klap alle hoogdravende analyses over de onoverbrugbare kloof tussen de religieuze en seculiere Israëliërs de grond in boort. Mitzna is een aardige man, meent de buurman, maar op hem stemmen? ,,Nee!''

,,Mitzna vecht tegen demonen'', legt een Israëlische journalist uit die de leider van de Arbeiderspartij op zijn tournee volgt. ,,Je komt in plaatsjes waar de economische situatie nog nooit zo beroerd is geweest, maar de mensen blijven Sjaron stemmen of stemmen niet. Mitzna moet opboksen tegen de erfzonde van zijn partij: de mislukte opvang van de oriëntaalse Joden, alle zonden van veertig, vijftig jaar geleden worden hem aangewreven. De mensen zijn gewoon niet in staat Arbeiderspartij te stemmen.''

Mitzna heeft niet alleen het partijverleden tegen, hij heeft ook zijn partijgenoten tegen. ,,We willen wel, maar om campagne te voeren heb je ook een campaigner nodig. En Mitzna heeft het gewoon niet'', verontschuldigen ze zich. Bovendien, er is geen geld, de partij zit nog met enorme schulden door de vorige campagne met Barak. De kopstukken bereiden zich al voor op de dag na de verkiezingen, de dag van de afrekening.

En zo wandelt Mitzna eenzaam rond in de arme buurten van Tel Aviv, met enkele adviseurs zonder ervaring. Zelfs de gebruikelijke dame met de kwastjes die voor de camera-opnames de roos van zijn pak hoort te borstelen en hem een beetje opschminkt, ontbreekt.