De Windows-broncode: Het best bewaarde geheim van de digitale revolutie

De broncode van Windows wordt door critici van softwarebedrijf Microsoft wel eens omschreven als het best bewaarde geheim van de digitale revolutie. Microsoft schermde tot nu toe de broncode van besturingssysteem Windows met veel zorg af voor derden, waarbij het zich beriep op het intellectuele eigendomsrecht.

De broncode van software stelt feitelijk niet veel voor. Broncode is een lijst van opdrachtregels, programmeertaal, aan de hand waarvan de computer weet wat hij doen moet als hij een opdracht krijgt. Om bijvoorbeeld de cursor van rechts naar links te verslepen zijn niet meer dan enkele regels code nodig.

De besturingssystemen van Microsoft zoals XP en 2000 tellen miljoenen, zo niet miljarden regels. De enorme complexiteit van deze besturingsprogramma's is voor de gemiddelde computergebruiker die het web afstruint en soms muziek binnenhaalt niet interessant.

Maar grote bedrijven en zeker overheden denken daar anders over. Veel van hun computers, netwerken en databases bevatten gevoelige informatie. Ze kunnen hun systemen die voor een groot deel op Microsoft-besturingssystemen draaien tot op zekere hoogte beveiligen tegen diefstal en ongewenste lezers. Tot op zekere hoogte, want wat er diep binnen in de computer gebeurt, op bronniveau, houdt 'swerelds grootste softwarefabrikant angstvallig geheim. Wie weet leest Microsoft over de schouder van overheden mee en heeft het bedrijf zo uiteindelijk controle over elke computer waarop Windows draait.

Microsoft ontkent dergelijke beschuldigingen stellig. Volgens oprichter Bill Gates kan het bedrijf met geen mogelijkheid bij dergelijke informatie en speelt het die ook niet door aan de Amerikaanse overheid, zoals sommige tegenstanders van Microsoft suggereren.

Microsoft weigerde organisaties en regeringen, de VS uitgezonderd, tot voor kort inzage te geven in de broncode. Microsoft heeft een groot belang bij het afschermen van de code. Want bij vrijgave daarvan zou de concurrentie het 'computer-DNA' van Microsoft kunnen herschrijven en aanpassen. Het zou de riante positie van de softwarereus op de wereldmarkt onderuit halen, redeneert eigenaar Gates.

De omslag bij Microsoft is waarschijnlijk ook ingegeven door eigenbelang. Het concern kreeg in juni een gevoelige slag toen de Duitse overheid besloot om haar softwareprogramma's te laten draaien op het concurrerende besturingssysteem Linux, waarvan de codes openbaar zijn te verkrijgen en ook versleutelbaar zijn, in tegenstelling tot die van Windows.

Andere overheden gingen de Duitsers voor of volgden. Het softwaregevecht om de gunst van de overheden zal de komende tijd echt op gang komen.