Turkse vrienden

Correspondent Erdal Balci over de toekomstdromen van zijn vrienden. Aflevering 7: Serdar.

De constant terugkerende droom van Serdar is als volgt: een reusachtige beul, gehuld in een tulband, tilt een bijl de lucht in. Het geschuif van de toeschouwers voor een beter zicht van het ultieme moment brengt hem een beetje uit evenwicht. Maar hij kan de neerkomende bijl goed zien. Wanneer het hoofd van de veroordeelde van het lichaam wordt gescheiden door het scherpe metaal, wordt er voor eventjes door niemand geademd. Als het hoofd van de schuldige in de voor hem gegraven kuil rolt, schrikt Serdar wakker. Het is het hoofd van zijn eigen broer.

Ik weet niet of hij voor zijn huidige vak uitoefende ook zo gespierd was. De kracht in zijn onderarmen wil als het ware tot ontploffing komen van onder zijn haarloze huid als hij de metaalstukken optilt of aan duizend stukken snijdt met zijn snijmachine. Hoe meer platen hij snijdt hoe meer hij in de buurt komt van opkrabbelen. Hoe meer zondagen hij ploetert hoe meer hij zijn oude leven nadert, denkt hij. Het is alsof hij is vergeten dat hij niet alleen tegen het verleden en zijn slechte lot moet vechten, maar het ook moet opnemen tegen de tijd, tegen het feit dat hij jaar in jaar uit ouder aan het worden is. En dat hij dit tempo niet eeuwig vol kan houden.

Mijn bureaustoel was kapotgegaan. Het metaalstuk onder de stoel was in tweeën gescheurd, waardoor ik niet meer achterover kon leunen en niet meer heen en weer kon wiegen tijdens het schrijven. Zoekend naar een oplossing in het industriecentrum van Ankara kwam ik via via bij Serdar terecht. We raakten aan de praat. Hij mocht me. Het heeft hem veel tijd gekost, maar mijn stoel werd beter dan ooit. Als dank bracht ik hem jonge kaas uit Nederland mee. En toen ik hem die avond naar zijn huis reed, vroeg hij me om even om te rijden. We gingen naar de duurste wijk van Ankara, waar hij me drie winkels liet zien. Ze stonden alle drie in de mooiste straat van de wijk en waren vroeger alle drie van Serdar.

,,Met het geld dat ik tussen 1994 en 1996 kwijt ben geraakt, kon ik negen huizen kopen in Ankara. Voordat ik het wist was ik alles kwijt. Vier reizen naar Saoedi-Arabië, de steekpenningen hier in Turkije, etentjes aan mensen die beweerden invloed te hebben op de autoriteiten in Saoedi-Arabië, de enorme fooien die ik aan de Saoedische gevangenisbewakers moest uitdelen. In twee jaar heb ik mijn hele vermogen uitgegeven', vertelde Serdar.

Zijn toestand van wanhoop werd veroorzaakt door zijn broertje die door de Saoedische rechter wegens mensensmokkel tot de dood was veroordeeld. Het hoofd van Ahmet zou werkelijk er af gehakt worden. Serdar benaderde de Turkse pers, praatte met Turkse ministers, met zakenmannen die zaken doen in Saoedi-Arabië, kwam in contact met mensen die hem onmiddelijke vrijlating van zijn broer beloofden en troggelden het geld van Serdar af.

Serdar:,,Ik heb ze gesmeekt om een keer mijn broer te zien. In de twee jaar dat hij heeft gezeten mocht ik hem niet zien. Toen begon ik te dromen over de executie. Bijna elke dag werd ik wakker door die droom. Uiteindelijk kwam hij door de tussenkomst van een Turkse geestelijke leider vrij. We omhelsden elkaar in Ankara, als twee broers die vroeger rijk waren en alles kwijt waren geraakt. Ahmet had al zijn geld in Saoedi-Arabië geinvesteerd. Ook hij was alles kwijt.'

Ahmet werd serveerder in een koffiehuis en Serdar ging bij een platensnijder werken. Toen hij genoeg ervaring had opgedaan in het vak ging hij met geleend geld zijn eigen winkeltje openen. Sinds vijf jaar is hij weer eigen baas en wil koste wat het kost zijn vroegere leven terugverdienen. Al zijn plannen zijn gebaseerd op de groei van zijn zaak. Hij heeft nu twee snijmachines, een ouderwetse zuurstofmachine en eentje die hij met de hand bedient. Een enorme stap voorwaarts zou de aanschaf van een CNC-machine zijn. Een computerbediende machine die veel sterker en ook veel sneller is.

Via een kennis in Nederland liet ik uitzoeken hoeveel een dergelijke machine tweedehands kost. Het bedrag waarvoor we de machine konden kopen kon hij niet geloven. ,,Zevenduizend euro maar', riep hij aan de andere kant van de telefoonlijn. Drieduizend euro vervoerkosten er bij geteld, kan hij voor tienduizend euro zijn machine hebben.

Hij is nu druk aan het sparen. Naar schatting heeft hij binnen zes maanden het hele bedrag. Dan gaat hij een keer met me mee naar Nederland, gaat een mooie tweedehands machine uitkiezen, laadt het in een truck en vliegt weer terug naar Ankara om daar op de CNC-platensnijder te wachten. Deze nieuwe machine gaat veel sneller snijden, waardoor Serdar nieuwe klanten kan werven, meer geld kan verdienen, met dat geld nog een machine kan aanschaffen, daar deze winkel te klein is voor twee machines naar een grotere ruimte kan verhuizen enzovoorts.

Misschien dat hij dan over tien jaar weer rijk is. En misschien dat hij dan ook niet meer over het afgehakte hoofd van zijn broertje droomt.