Echte democratie in nieuw stelsel

De steun voor een politieke partij varieert zeer sterk zonder dat daar duidelijke oorzaken voor zijn, zo hebben de laatste tien jaar laten zien. Wat de kiezer vooral wil tonen is dat de goede punten niet bij één partij te halen zijn, maar bij meerdere partijen.

Misschien wil men wel het sociale beleid van de PvdA en het financiële beleid van de VVD. Voor milieubeleid kun je misschien goed terecht bij GroenLinks en voor waarden en normen bij het CDA. De partij-etalages liggen vol met prachtige pakketten. Het is alleen jammer dat je meteen het hele pakket moet nemen en niet uit elk pakket een beetje kunt kiezen. De ideale partij bestaat voor de meeste mensen niet en ze zouden graag per onderwerp hun stem willen geven.

Veel burgers vinden de politieke besluitvorming te traag of herkennen zich er niet in. Ook bij de politici hebben ze vraagtekens. Ministers kunnen moeiteloos het ene departement voor het andere verruilen, of ze nu deskundig zijn of niet, zoals Jorritsma (VVD), die van verkeer en waterstaat naar economische zaken overstapte. En op een lijst van een partij staan vaak veel mensen die de kiezers niets zeggen.

Een nieuw stelsel moet het vertrouwen in de politiek vergroten. Politici moeten zich veel directer aan de kiezers verantwoorden en hun mandaat ook direct van die kiezers krijgen. Daardoor komen politici dichter bij de burgers te staan en weten ze wat die burgers bezighoudt. Niet alleen de volksvertegenwoordigers, ook de ministers moeten door het volk gekozen worden. Kandidaten voor een ministerschap zijn dat niet voor een partij.

Bij de verkiezingen kan iedereen dan op ongeveer zeven hoofdonderwerpen een keuze maken uit de mensen die zich voor dát onderwerp als ministerskandidaat gemeld hebben. De dagelijkse controle op het beleid gebeurt per onderwerp in commissieverband door vijfentwintig volksvertegenwoordigers die deskundig zijn op dat gebied. De belangrijkste beslissingen worden door het volk genomen in een referendum. Waar het om gaat is dat er een maatschappelijke discussie gevoerd wordt en we uiteindelijk met een nieuw stelsel weer democratie in de letterlijke betekenis van het woord krijgen.