Hippe olie van oude bomen

Ooit van Argana-olie gehoord? Dé culinaire hit aan de andere kant van de oceaan, volgens de New York Times. Afkomstig van de Argania Spinosa, een oeroude boomsoort die alleen in Marokko groeit.

De boom maakt een soort grote olijven, voorzien van harde schil en nog hardere pit. In die pit rusten drie blanke kernen van geitenkeutel-grootte, die opmerkelijk rijk zijn aan vet. De kernen leveren de vloeistof die niet alleen in de Verenigde Staten zo'n opgang kent. Engelse, Duitse, én Franse restaurants maken de blits met de hippe spijsolie. Grote koks van grote restaurants bedenken nieuwe toepassingen voor het eeuwenoude product. Als smaakmaker in artisjokkensoep, bijvoorbeeld, en over geitenkaas. Deze swingende chefs kunnen er ook nog een mooi verhaal bij vertellen: hoe de vrouwen van kleine Berber-gemeenschappen, in de verdrukking door de modernisering van Marokko, toch het hoofd boven water weten te houden met het produceren van olie. Hoe gezond de olie is, ook nog, met een percentage onverzadigde vetzuren waar Becel niet tegenop kan, allemaal uit de notenpulp gemasseerd door bezige Berber-vrouwenhanden.

Olie, gemasseerd door vrouwenhanden. Dat moet wat zijn.

Een hit in de VS komt naar Nederland; horecagroothandels als ISPC en de Ven-groep verkopen inmiddels argana-olie, en nemen het mee naar proeverijen waar liefhebbers kunnen vaststellen dat het, inderdaad, een heerlijke olie is met een krachtig aroma van noten en fruit.

Toch kruipt er, al tijdens het proeven, irritatie omhoog bij de proever. Weer een product uit Verweggistan om onze hang naar exotisme te stelpen, terwijl goede, ouderwetse oliën niet meer te krijgen zijn. Neem mosterdolie. Door menig ouder kookboek aangeraden om vis mee in te smeren voor het roosteren, onmisbaar in Indiaas eten, maar waar kun je het kopen?

Op internet is er een bestelsite, uiteraard, in België. Maar er zijn ook traditionele drogisterijen, als Van der Pigge in Haarlem, die mosterdolie verkopen als, pas op, massage-olie. Ja, het kan ook in het eten. Het smeersel kost 2,55 euro per 100 milliliter, is geel, stroperig en slaat snel stijf in dressing en mayonaise. En de smaak? Dat is een verrassing: mosterdolie smaakt naar komkommer, en is helemaal niet scherp. Een aanwinst op de keukenplank. In de winkel ermee.

Nou, zegt G.W. Jansen van mosterdolie-importeur Heess, ook uit Haarlem, dat is niet zo'n goed idee. In mosterdolie zit veel meer eruca-zuur dan de vijf procent die mag van de EU. Eruca-zuur veroorzaakt hartafwijkingen en groeistoornissen, en mosterdolie bevat er vijfentwintig tot vijftig procent van. Ja, die verhouding zit ook ongeveer in mosterd. En nee, dat kan geen kwaad. Niemand eet een hele mosterdpot in één keer leeg.

Dus mosterdolie gaat eruit. Jammer maar verstandig. Het gat op de keukenplank is in geen tijd weer gevuld, want gelukkig waait af en toe een product uit Verweggistan over naar ons land. Argana-olie zal zijn weg naar de restaurants wel vinden, voor de groothandelsprijs van 38 euro per liter. Dat betaal je voor goede olijfolie tenslotte ook. Culinaire cadeautjes-keten Oil & Vinegar; denkt nog over introductie voor het gewone publiek.