Paus over media: waarheid, recht, vrijheid, liefde

AMSTERDAM - De media en de mensen die er werken bewijzen vaak moedige diensten aan de waarheid, maar soms functioneren ze ook als agenten van propaganda en desinformatie, van eigenbelang, van vooroordelen, hebzucht en verkeerde ideologieën. Waarheid is en blijft naast gerechtigheid, vrijheid en liefde waar het in de media om dient te gaan.

Dat is kortweg de boodschap van paus Johannes Paulus II bij gelegenheid van de Dag van de Media die de rk kerk jaarlijks houdt op de feestdag van de heilige Franciscus van Sales, die speciaal de katholieke journalisten onder zijn hoede heeft.

Voor dit jaar grijpt de paus terug op de encycliek Pacem in terris (vrede op aarde) uit 1963, over de voorwaarden voor een vreedzame wereld. De invloed van de massamedia kwam daarin uitvoerig aan de orde.

De tweedeling van West en Oost is voorbij, maar vrede, recht en stabiliteit zijn nog even ver. De paus noemt terrorisme, het Midden-Oosten, bedreigingen, uitbuiting en de aanslagen op het (ongeboren) leven als de droeve werkelijkheden van nu. Hij hamert op de 'onontkoombare verantwoordelijkheid' van de media hierbij.

Zonder de Italiaanse situatie te noemen, met mediamagnaat Berlusconi als premier, spreekt de paus over particuliere en overheidsbelangen in de media. Die mogen er van hem beslist niet toe leiden dat groeperingen tegen elkaar worden opgezet, ,,bijvoorbeeld in naam van klassentegenstellingen, extreem nationalisme, racisme of etnische zuivering. Als dat op religieuze gronden gebeurt doet het in het bijzonder tekort aan waarheid en recht.'' Dat media onderworpen zijn aan enige publieke regelgeving voor het algemeen belang, vindt de paus te billijken; overheidscontrole niet.